Câu chuyện pháp luật: Bài học từ hành vi vi phạm quy định về bình đẳng giới trong lao động

Thứ năm - 28/05/2026 22:12 12 0

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, bình đẳng giới không chỉ là một mục tiêu mang tính nhân văn mà còn là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với mọi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn không ít trường hợp vi phạm quy định về bình đẳng giới, đặc biệt trong lĩnh vực lao động, việc làm. Một tình huống xảy ra tại Công ty May mặc X dưới đây là ví dụ điển hình, qua đó góp phần nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp. Trong quá trình mở rộng sản xuất Công ty May mặc X trong quá trình mở rộng sản xuất cần tuyển thêm 20 nhân viên vận hành máy và quản lý kho. Ngày 02/5/2026 trong thông báo tuyển dụng dán trước cổng công ty và đăng trên Website công ty, bộ phận nhân sự ghi rõ đã đăng tải thông báo tuyển dụng với nội dung:
1. Vị trí vận hành máy: Chỉ tuyển nữ từ 18 đến 30 tuổi;
2. Vị trí quản lý kho: Ưu tiên nam giới và không tuyển nữ với lý do công việc nặng nhọc.
Khi anh Minh - một lao động nam có tay nghề phù hợp với vị trí vận hành máy, và chị Lan - người có trình độ chuyên môn về quản lý kho đến nộp hồ sơ, cả hai đều bị từ chối ngay từ khâu tiếp nhận ban đầu với lý do không phù hợp về giới tính theo thông báo của công ty. Không chỉ dừng lại ở hoạt động tuyển dụng, trong nội bộ doanh nghiệp, Trưởng phòng sản xuất còn thường xuyên đưa ra những phát ngôn mang định kiến giới, cho rằng phụ nữ chỉ phù hợp với công việc may mặc, không nên tham gia ứng tuyển các vị trí kỹ thuật hoặc công việc liên quan đến điện công nghiệp. Những điều kiện này đã ngay lập tức tạo ra rào cản đối với người lao động có đủ năng lực nhưng không phù hợp về giới tính theo tiêu chí mà doanh nghiệp đưa ra. Thực tế cho thấy, khi anh Minh - một lao động nam có tay nghề cao trong vận hành máy, và chị Lan - người có trình độ chuyên môn về quản lý kho, đến nộp hồ sơ, cả hai đều bị từ chối ngay từ khâu tiếp nhận ban đầu. Lý do đưa ra là họ không đáp ứng yêu cầu về giới tính theo thông báo tuyển dụng.Những quan điểm này không chỉ ảnh hưởng đến cơ hội việc làm mà còn tác động tiêu cực đến nhận thức và sự phát triển nghề nghiệp của người lao động nữ trong doanh nghiệp.
Trước việc bị từ chối cơ hội việc làm một cách thiếu công bằng, anh Minh và chị Lan nhận thấy quyền được làm việc, được tiếp cận cơ hội việc làm bình đẳng của mình đã bị xâm phạm. Không đồng tình với việc bị từ chối tiếp nhận hồ sơ chỉ vì lý do giới tính, chị Lan và anh Minh nhận thấy quyền được tiếp cận việc làm bình đẳng của mình đã bị xâm phạm. Do đó, hai người đã làm đơn phản ánh gửi đến cơ quan chức năng, đề nghị xem xét, xử lý đối với quy định tuyển dụng có dấu hiệu trái pháp luật của Công ty May mặc X. Đây là một hành động cần thiết và đúng đắn, thể hiện sự chủ động của người lao động trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bình đẳng giới trong thực tiễn.
Sau khi tiếp nhận phản ánh, Đoàn kiểm tra chuyên ngành về Lao động và Bình đẳng giới đã được thành lập và tiến hành kiểm tra đột xuất tại Công ty May mặc X. Qua quá trình làm việc, thu thập hồ sơ, tài liệu và xác minh thực tế, Đoàn kiểm tra xác định doanh nghiệp đã có nhiều hành vi vi phạm quy định tại Điều 8 của Nghị định 125/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 76/2026/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 125/2021/NĐ-CP), cụ thể như sau:
Thứ nhất, doanh nghiệp đã thực hiện hành vi phân biệt đối xử về giới trong tuyển dụng lao động, khi đưa ra điều kiện hạn chế giới tính đối với từng vị trí việc làm và từ chối tiếp nhận hồ sơ của người lao động không đáp ứng tiêu chí về giới tính. Đây là hành vi vi phạm quy định tại điểm d khoản 2 Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP).
Thứ hai, cá nhân quản lý trong doanh nghiệp đã có hành vi tác động, định hướng người lao động nữ không tham gia ứng tuyển vào các vị trí kỹ thuật với lý do định kiến giới. Hành vi này thuộc trường hợp vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP về cản trở việc thực hiện bình đẳng giới.
Thứ ba, trong quy chế tiền lương, doanh nghiệp quy định mức phụ cấp độc hại đối với lao động nữ thấp hơn so với lao động nam dù cùng vị trí và điều kiện làm việc. Đây là hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP, thể hiện sự bất bình đẳng trong chế độ lao động và đãi ngộ.
Từ kết quả kiểm tra, xác minh và làm việc trực tiếp với đại diện Công ty May mặc X, Đoàn kiểm tra chuyên ngành về Lao động và Bình đẳng giới xác định các hành vi vi phạm đã rõ, có đầy đủ căn cứ pháp lý. Trên cơ sở đó, Đoàn kiểm tra đã tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính đối với Công ty X theo đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Căn cứ nội dung biên bản và các quy định tại Điều 8 của Nghị định 125/2021/NĐ-CP, cơ quan có thẩm quyền đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty X đối với từng hành vi vi phạm cụ thể.
Căn cứ tính chất, mức độ vi phạm, các hành vi của Công ty May mặc X có thể bị xử phạt như sau (do Công ty X là tổ chức vi phạm nên theo quy định mức phạt tiền sẽ gấp 02 mức phạt tiền của cá nhân quy định tại Nghị định 125/2021/NĐ-CP):
1. Hành vi cản trở việc thực hiện bình đẳng giới do định kiến giới
(quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP):
Phạt cảnh cáo đối với hành vi tuyên truyền, vận động, tác động người khác không tham gia hoặc hạn chế cơ hội tham gia vì lý do giới.
2. Hành vi phân biệt đối xử về giới trong tuyển dụng lao động theo (quy định tại điểm d khoản 2 Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP):
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi quy định điều kiện tuyển dụng hạn chế giới tính trái quy định hoặc từ chối tuyển dụng vì lý do giới tính (Công ty X đã từ chối tuyển dụng, tuyển dụng hạn chế người lao động thuộc một giới tính nhất định..)
3. Hành vi áp dụng chế độ lao động, tiền lương không bình đẳng giữa nam và nữ (quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP):
Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi quy định mức lương, phụ cấp khác nhau giữa nam và nữ khi cùng làm công việc có giá trị như nhau.
Như vậy, tổng mức phạt tiền mà Công ty X có thể phải chịu lên đến 90.000.000 đồng tùy theo tính chất, mức độ và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ cụ thể ngoài hình thức xử phạt bằng tiền Công ty X còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm như sau theo quy định tại khoản 5 Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP:
- Buộc khôi phục lại quyền lợi hợp pháp của người bị xâm phạm đối với hành vi quy định tại khoản 2 Điều này;
- Buộc sửa đổi hoặc bãi bỏ các quy định, quy chế của cơ quan, tổ chức, cá nhân có sự phân biệt đối xử về giới đối với hành vi quy định tại khoản 3 Điều này.
Câu chuyện cho thấy, trong hoạt động tuyển dụng và sử dụng lao động, mọi hành vi phân biệt đối xử về giới đều bị nghiêm cấm. Doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về bình đẳng giới, bảo đảm cơ hội việc làm công bằng cho mọi người lao động, không phân biệt nam hay nữ, trừ những trường hợp đặc thù do pháp luật quy định. Mọi hành vi phân biệt đối xử về giới đều bị nghiêm cấm và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Tuân thủ pháp luật về bình đẳng giới chính là trách nhiệm và cũng là lợi ích lâu dài của mỗi doanh nghiệp trong quá trình phát triển.

Tác giả bài viết: CTV