Câu chuyện pháp luật: Con đường trở về của Hòa

Thứ năm - 28/05/2026 22:13 12 0

Hòa, 27 tuổi, sống tại một xã miền núi. Trước đây, Hòa vốn là người chăm chỉ, từng đi làm công trình xa nhà để phụ giúp bố mẹ nuôi hai em ăn học. Nhưng sau một thời gian làm ăn thất bại, tâm lý chán nản khiến Hòa kết giao với một số đối tượng xấu và bị lôi kéo sử dụng ma túy. Ban đầu, Hòa nghĩ chỉ thử một lần cho quên mệt mỏi. Nhưng “một lần” ấy nhanh chóng kéo theo nhiều lần khác. Hòa dần thay đổi tính nết, bỏ bê công việc, hay cáu gắt, thậm chí nhiều lần lấy tiền của gia đình mà không nói rõ mục đích.
Một ngày, qua công tác nắm tình hình địa bàn, Công an xã phát hiện Hòa có biểu hiện sử dụng trái phép chất ma túy. Sau khi được mời làm việc, Hòa thừa nhận hành vi của mình. Tại buổi làm việc, đồng chí Trưởng Công an xã nhẹ nhàng nói:
- Hòa, anh có biết vì sao hôm nay chúng tôi mời anh đến không?
Hòa cúi mặt, giọng nhỏ:
- Tôi biết… vì chuyện tôi đã dùng ma túy.
- Biết sai là điều đầu tiên tốt rồi. Nhưng biết sai mà không sửa thì sẽ còn nguy hiểm hơn – đồng chí Trưởng Công an nói chậm rãi.
Hòa ngập ngừng: Tôi sợ mọi người coi tôi như tội phạm.
- Không ai muốn đẩy anh ra ngoài xã hội cả. Pháp luật quản lý để giúp anh quay lại, không phải để dập tắt cơ hội của anh.
Đồng chí Trưởng Công an xã nhẹ nhàng nói tiếp: Pháp luật không chỉ xử lý vi phạm mà còn tạo điều kiện để người lầm lỡ sửa chữa. Nhưng trước hết, anh phải có trách nhiệm với chính mình.
Hòa cúi đầu im lặng.
Tiếp đó, đồng chí Trưởng Công an xã giải thích cho Hòa về trách nhiệm của người sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 25 Luật Phòng, chống ma túy năm 2025.
- Anh Hòa ạ, anh phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về việc sử dụng trái phép chất ma túy. Việc anh lo sợ bị kỳ thị, giấu nhẹm mọi chuyện, không khai rõ loại chất ma túy đã sử dụng là không đúng, việc khai báo trung thực không chỉ là nghĩa vụ pháp luật mà còn giúp cơ quan chức năng đánh giá đúng tình trạng, áp dụng biện pháp quản lý, hỗ trợ phù hợp.
Hòa im lặng khá lâu rồi hỏi: Nếu tôi khai hết, tôi còn cơ hội làm lại không?
Đồng chí công chức phụ trách công tác tư pháp xã ngồi ngay bên cạnh, vỗ vai Hòa và nói: Chỉ người che giấu sai phạm mới tự đóng cánh cửa của mình. Thành thật là bước đầu để mở cửa trở về, anh có gì biết thì cứ nói hết ra. Sự trung thực hôm nay không phải để buộc tội anh, mà để giúp anh bắt đầu lại đấy.
Lần đầu tiên sau nhiều tháng, Hòa cảm thấy mình không bị đẩy ra ngoài xã hội, mà đang được kéo trở lại. Đồng chí Trưởng Công an xã tiếp tục giải thích:
- Thứ hai, anh phải có mặt theo giấy triệu tập và theo yêu cầu của Công an cấp xã, UBND cấp xã trong thời gian quản lý. Mỗi tháng, anh sẽ có lịch làm việc với Công an xã, tham gia các buổi tư vấn, giáo dục pháp luật và ký xác nhận chấp hành quản lý.
- Thứ ba, ký cam kết chấp hành nghiêm chỉnh quy định của pháp luật.
- Thứ tư, khi vắng mặt hoặc thay đổi nơi cư trú phải báo cáo, thông báo và trình diện đúng quy định.
- Thứ năm, thực hiện các trách nhiệm khác theo quy định pháp luật có liên quan.
Anh Hòa đã nghe rõ chưa nhỉ?
Hòa đáp: Vâng, thưa cán bộ, tôi đã nghe rõ rồi ạ!
- Nếu nghe rõ rồi, mời anh ký vào bản cam kết chấp hành nghiêm quy định pháp luật này.
Hòa đón nhận bản cam kết, nhìn rất lâu rồi quyết định ký tên theo hướng dẫn.
Đồng chí Trưởng Công an xã nói thêm: Anh Hòa ạ, pháp luật có chế tài, nhưng quan trọng là anh đừng để mình quay lại con đường cũ. Tờ cam kết này không giữ anh bằng giấy, mà giữ anh bằng ý thức.
Tại buổi làm việc, cán bộ xã trao đổi thêm về tác hại của ma túy, quyền và nghĩa vụ của người đang được quản lý. Hòa dần hiểu việc có mặt theo yêu cầu không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là quá trình được theo dõi, hỗ trợ để tránh tái phạm. Việc ký cam kết không chỉ là ký lên một tờ giấy, mà là lời hứa với pháp luật, với gia đình và với chính mình.
Sau đó, Hòa được đăng ký cai nghiện tại nhà, nhờ duy trì đều đặn, Hòa dần lấy lại nề nếp sinh hoạt, quay trở lại làm nghề sửa xe nhỏ ở chợ xã. Hòa tránh xa nhóm bạn cũ, tập trung làm ăn, tham gia sinh hoạt thôn xóm. Có hôm thanh niên trong làng rủ đi uống rồi kéo theo vài người lạ mặt, Hòa từ chối.
Một thời gian sau, Hòa được người quen giới thiệu xuống tỉnh làm phụ hồ ba tháng. Trước khi đi, Hòa đến trụ sở Công an xã báo cáo theo quy định. Khi chuyển đến nơi ở tạm thời, Hòa cũng chủ động thông báo với Công an nơi đến. Trước đây Hòa nghĩ mấy việc này rườm rà, có phần phiền phức. Giờ Hòa mới hiểu là để giúp mình có trách nhiệm hơn, đây chính là trách nhiệm pháp luật quy định, báo trước để địa phương nắm tình hình, quản lý liên tục, tránh gián đoạn, bảo đảm việc quản lý không bị bỏ trống, đồng thời giúp người đang trong thời gian quản lý giữ kỷ luật, không phát sinh vi phạm. Cũng nhờ chấp hành tốt quy định này, quá trình quản lý của Hòa được đánh giá nghiêm túc, đầy đủ.
Ngoài những nghĩa vụ nêu trên, Hòa còn tham gia buổi tuyên truyền phòng, chống ma túy do xã tổ chức. Một lần, cán bộ đoàn xã đề nghị Hòa chia sẻ câu chuyện của mình với thanh niên trong thôn. Ban đầu ngại ngùng, nhưng Hòa đồng ý.
Đứng trước mọi người, Hòa nói:
- Tôi từng nghĩ dùng thử một lần không sao. Nhưng chỉ một lần cũng có thể làm cuộc đời rẽ sang hướng khác. Nếu không có gia đình, chính quyền và pháp luật kéo tôi lại, chắc tôi đã mất hết.
Câu chuyện chân thật của Hòa khiến nhiều người xúc động. Từ người vi phạm phải quản lý, Hòa dần trở thành người góp phần tuyên truyền pháp luật cho cộng đồng.
Ma túy có thể đẩy con người vào sai lầm, nhưng pháp luật và sự quyết tâm có thể mở ra con đường quay lại. Điều 25 Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 đặt ra những trách nhiệm cụ thể đối với người sử dụng trái phép chất ma túy, nhưng sâu xa hơn là tạo khuôn khổ để họ được quản lý, được giúp đỡ và có cơ hội làm lại cuộc đời.
Câu chuyện của Hòa nhắc nhở rằng: chấp hành pháp luật không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc, mà còn là cánh cửa để một con người bước ra khỏi lỗi lầm. Mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng nếu hiểu đúng, thực hiện tốt các quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy sẽ góp phần xây dựng xã hội an toàn, lành mạnh, không ma túy. Và đôi khi, hành trình trở về của một con người bắt đầu từ chính việc nghiêm túc thực hiện những trách nhiệm tưởng như rất giản dị mà pháp luật đã quy định.

Tác giả bài viết: CTV