17 tình huống tuyên truyền pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Tình huống 1:
Ông T là chủ một cơ sở kinh doanh thực phẩm tại xã H. Trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện ông T đang sử dụng xe ô tô tải thuộc sở hữu của mình để vận chuyển nhiều cá thể dúi mốc lớn đã chết về kho bảo quản của cơ sở. Dúi mốc lớn là loài động vật rừng thông thường. Tại thời điểm kiểm tra, ông T không xuất trình được hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số dúi mốc lớn nêu trên. Qua xác minh, cơ quan chức năng xác định tổng trị giá động vật rừng thông thường vi phạm là 55.000.000 đồng. Ông T trình bày rằng do nghĩ dúi mốc lớn chỉ là động vật rừng thông thường, không thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm nên đã thu mua để bán lại kiếm lời mà không tìm hiểu kỹ quy định pháp luật.
Hỏi: Hành vi của ông T có bị xử phạt vi phạm hành chính không? Nếu có thì mức phạt, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng như thế nào?
Trả lời:
Tại điểm a khoản 5, điểm a và điểm c khoản 21, điểm b khoản 22 Điều 25 Nghị định 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, có hiệu lực thi hành từ ngày 25/6/2026 quy định hành vi vận chuyển lâm sản (trường hợp vận chuyển lâm sản bằng phương tiện thì xác định hành vi vi phạm từ thời điểm lâm sản đã được xếp lên phương tiện vận chuyển) không có hồ sơ hợp pháp hoặc có hồ sơ hợp pháp nhưng lâm sản thực tế vận chuyển không phù hợp với hồ sơ đó, bị xử phạt như sau:
“5. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
a) Động vật rừng hoặc sản phẩm của động vật rừng thông thường trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 70.000.000 đồng;”
“21. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Tịch thu tang vật vi phạm đối với hành vi quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 và 20 Điều này (trừ trường hợp gỗ có hồ sơ và nguồn gốc hợp pháp nhưng khối lượng gỗ thực tế vượt quá sai số cho phép theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường);

…
c) Tịch thu phương tiện cơ giới khác thuộc một trong các trường hợp sau:
Vận chuyển động vật rừng hoặc sản phẩm của chúng thuộc loài thông thường trị giá 25.000.000 đồng trở lên; …
22. Biện pháp khắc phục hậu quả:
…
b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 và 20 Điều này;”
Trong tình huống trên, ông T đã có hành vi vận chuyển lâm sản không có hồ sơ hợp pháp, có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp do hành vi vi phạm (nếu có).
Tình huống 2:
Trong quá trình tuần tra, lực lượng chức năng phát hiện anh A đang sử dụng xe máy để vận chuyển một số cây phong lan rừng. Tại thời điểm kiểm tra, anh A không xuất trình được giấy tờ, tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số sản phẩm thực vật rừng nêu trên. Qua xác minh, cơ quan chức năng xác định tổng trị giá tang vật vi phạm là 3.000.000 đồng.
Hỏi: Hành vi của anh A có bị xử phạt vi phạm hành chính không? Nếu có thì mức phạt được áp dụng như thế nào?
Trả lời:
Tại điểm e khoản 1; điểm a, điểm b khoản 21; điểm b khoản 22 Điều 25 Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định hành vi vận chuyển lâm sản không có hồ sơ hợp pháp hoặc có hồ sơ hợp pháp nhưng lâm sản thực tế vận chuyển không phù hợp với hồ sơ đó, bị xử phạt như sau:
“1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
… e) Thực vật rừng ngoài gỗ trị giá dưới 5.000.000 đồng;”
“21. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Tịch thu tang vật vi phạm đối với hành vi quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 và 20 Điều này (trừ trường hợp gỗ có hồ sơ và nguồn gốc hợp pháp nhưng khối lượng gỗ thực tế vượt quá sai số cho phép theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường);
b) Tịch thu phương tiện thô sơ, xe mô tô đối với hành vi quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 và 20 Điều này;”
“22. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 và 20 Điều này;”
Như vậy, trong tình huống trên, anh A có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp do thực hiện hành vi vi phạm (nếu có).
Tình huống 3:
Trong quá trình tuần tra, kiểm soát tại tuyến đường liên xã, Kiểm lâm viên thuộc Hạt Kiểm lâm xã P phát hiện ông B điều khiển xe mô tô chở một số bao tải chứa lâm sản. Qua kiểm tra, lực lượng kiểm lâm xác định số lâm sản này không có hồ sơ, giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Sau khi lập biên bản vi phạm hành chính, Kiểm lâm viên xác định hành vi của ông B thuộc trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp với mức phạt tiền là 20.000.000 đồng. Tang vật vi phạm có giá trị 30.000.000 đồng.
Hỏi: Kiểm lâm viên đang thi hành công vụ có thẩm quyền xử phạt ông B trong trường hợp này không?
Trả lời:
Tại khoản 1 Điều 29 Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, có hiệu lực thi hành từ ngày 25/6/2026, Kiểm lâm viên đang thi hành công vụ có quyền:
“a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 25.000.000 đồng;
c) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 02 lần mức tiền phạt được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 29.”
Theo đó, trong tình huống trên, Kiểm lâm viên đang thi hành công vụ có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền và tịch thu tang vật vi phạm hành chính trong vụ việc này.
Tình huống 4:
Trong quá trình kiểm tra an ninh, trật tự tại khu vực chợ trung tâm xã A, Chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ phát hiện quầy hàng của bà N có bày bán một số sản phẩm lâm sản không rõ nguồn gốc. Qua kiểm tra, bà N không xuất trình được hóa đơn, chứng từ hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số lâm sản này.
Sau khi xác minh, lực lượng chức năng xác định hành vi của bà N thuộc trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp. Mức phạt tiền được xác định là 45.000.000 đồng. Tang vật vi phạm là số lâm sản không rõ nguồn gốc có giá trị 80.000.000 đồng.
Hỏi: Chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ có thẩm quyền xử phạt bà N và tịch thu tang vật trong trường hợp này không?
Trả lời:
Tại khoản 1 Điều 32 Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, có hiệu lực thi hành từ ngày 25/6/2026 quy định Chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ có quyền:
“a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 50.000.000 đồng;
c) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 02 lần mức tiền phạt được quy định tại điểm b khoản này.”
Trong tình huống trên, Chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với bà N bằng hình thức phạt tiền và tịch thu tang vật vi phạm hành chính.
Tình huống 5:
Ông Trần Văn B là chủ hộ kinh doanh chuyên sản xuất và sơ chế nông sản tại xã C. Thời gian gần đây, trên địa bàn xã xuất hiện một số ca bệnh tả. Theo hướng dẫn của cơ quan y tế, các cơ sở sản xuất phải thực hiện nghiêm ngặt việc tiêu độc, khử trùng, xử lý nước thải và đảm bảo vệ sinh môi trường khu vực sản xuất để ngăn chặn vi khuẩn phát tán. Tuy nhiên, ông B đã không thực hiện các biện pháp bảo đảm vệ sinh, không xử lý chất thải đúng quy định. Hậu quả là vi khuẩn từ dòng nước thải và ruồi nhặng từ bãi rác đã phát tán sang khu dân cư lân cận. Chỉ trong vòng 1 tuần, cơ quan y tế đã ghi nhận liên tiếp 20 ca mắc bệnh tả trong số các hộ dân sống xung quanh và công nhân làm việc tại xưởng của ông B. Kết quả xét nghiệm mẫu nước tại cơ sở của ông B trùng khớp với chủng vi khuẩn gây bệnh cho các bệnh nhân. Hỏi hành vi trên sẽ bị xử phạt như thế nào?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của ông B có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi không thực hiện các biện pháp bảo đảm vệ sinh, không xử lý chất thải đúng quy định dẫn đến hậu quả làm lây lan bệnh truyền nhiễm (bệnh tả) của ông B đã vi phạm quy định về vệ sinh phòng bệnh truyền nhiễm tại khoản 4 Điều 6 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP: “4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện biện pháp bảo đảm vệ sinh nơi sản xuất, kinh doanh, xử lý chất thải công nghiệp và biện pháp vệ sinh khác theo quy định của pháp luật làm phát sinh, lây lan bệnh truyền nhiễm”.
Khoản 5 Điều 16 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về biện pháp khắc phục hậu quả: “Buộc thực hiện biện pháp vệ sinh, khử trùng, tẩy uế đối với hành vi quy định tại khoản 2 và khoản 4 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi không thực hiện các biện pháp bảo đảm vệ sinh, không xử lý chất thải đúng quy định dẫn đến hậu quả làm lây lan bệnh truyền nhiễm (bệnh tả) của ông B sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc thực hiện biện pháp vệ sinh, khử trùng, tẩy uế đối với vi phạm.
Tình huống 6:
Anh C là chủ một khu phòng trọ gồm 5 phòng. Vào cuối tháng 5, khi đi thu tiền, anh phát hiện T (người thuê trọ) đang nằm sốt cao, xuất hiện nhiều nốt ban đỏ trên người. Qua trò chuyện, T cho biết mình vừa trở về từ vùng đang có dịch bệnh thủy đậu. Vì lo ngại thông tin này phát tán sẽ khiến những người khác hoang mang trả phòng, gây ảnh hưởng đến thu nhập và cuộc sống của gia đình, anh C đã thống nhất với T là sẽ tự mua thuốc uống và tự cách ly trong phòng, tuyệt đối không được nói cho ai biết. Ba ngày sau, tình trạng của T trở nặng, đồng thời có thêm 3 người ở phòng bên cạnh xuất hiện triệu chứng sốt và nổi ban đỏ tương tự do trước đó có tiếp xúc gần. Lúc này, nhận thấy tình hình vượt quá tầm kiểm soát, một người thuê trọ đã chủ động gọi điện báo cho cơ quan y tế. Hỏi hành vi của anh C sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
Trả lời:
Theo điểm b khoản 1 Điều 3 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, bệnh thủy đậu thuộc danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B.
Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của anh C có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi che giấu, không khai báo khi phát hiện có người mắc bệnh truyền nhiễm của anh C đã vi phạm quy định về giám sát bệnh truyền nhiễm tại khoản 1 Điều 7 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“1. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời khi phát hiện người khác mắc bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 3 Điều này”.
Căn cứ quy định trên, hành vi che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời khi phát hiện người khác mắc bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật của anh C sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Tình huống 7:
Công ty TNHH dịch vụ tang lễ X đang quản lý và vận hành Nhà hỏa táng Bình An tại địa bàn xã Y. Vào tháng 06/2026, do lượng ca hỏa táng tăng cao liên tục trong nhiều ngày, hệ thống xử lý rác thải y tế, khói bụi và khu vực lưu giữ tro cốt tại cơ sở này bị quá tải. Qua phản ánh của người dân xung quanh về mùi hôi thối phát tán từ nhà hỏa táng, cơ quan chức năng đã tiến hành kiểm tra đột xuất cơ sở này và phát hiện rác thải y tế, đồ tùy táng của người quá cố không được thu gom, phân loại mà vứt bừa bãi tại lối đi; sàn nhà đọng nước thải, bốc mùi hôi thối nồng nặc. Hành vi của công ty có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Tại Điều 8 Thông tư số 21/2021/TT-BYT ngày 26/11/2021 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng như sau:
“Điều 8. Vệ sinh nhà tang lễ, khu vực mai táng, hỏa táng, dụng cụ, phương tiện, trang thiết bị phục vụ hoạt động mai táng, hỏa táng
1. Nhà tang lễ, khu tổ chức tang lễ bảo đảm vệ sinh sạch sẽ toàn bộ bề mặt của nền nhà, tường xung quanh nơi đặt thi thể và các vật dụng có tiếp xúc với thi thể.
2. Các dụng cụ, trang thiết bị phục vụ hoạt động mai táng, hỏa táng được vệ sinh sạch sẽ sau khi công việc đã hoàn thành.
3. Bảo đảm khu vực mai táng, hỏa táng sạch sẽ; thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải phát sinh theo quy định về quản lý chất thải thông thường.”
Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của công ty TNHH dịch vụ tang lễ X có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi không bảo đảm điều kiện vệ sinh theo quy định của pháp luật đối với nhà hỏa táng của công ty TNHH dịch vụ tang lễ X đã vi phạm quy định về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng tại khoản 1 Điều 16 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP: “1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi không bảo đảm điều kiện vệ sinh theo quy định của pháp luật đối với nhà tang lễ, nhà hỏa táng”.
Khoản 4 Điều 16 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về biện pháp khắc phục hậu quả:
“4. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường đối với hành vi quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này”.
Bên cạnh đó, khoản 5 Điều 4 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định: “5. Mức phạt tiền được quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi không bảo đảm điều kiện vệ sinh theo quy định của pháp luật đối với nhà hỏa táng của công ty TNHH dịch vụ tang lễ X sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường đối với vi phạm.
Tình huống 8:
Ông Đỗ Văn M là chủ của một phòng khám tư tại xã A (được cấp phép hoạt động theo hình thức hộ kinh doanh). Để chuẩn bị hồ sơ báo cáo định kỳ về an toàn vệ sinh lao động cho cơ quan chức năng, Công ty may Ánh Sao đã tổ chức cho công nhân đến phòng khám của ông M để khám bệnh nghề nghiệp. Do thời gian gấp, ông M đã thỏa thuận ngầm với đại diện Công ty về việc không tổ chức khám cho các công nhân tại xưởng mà sẽ tự điền các chỉ số sức khỏe bình thường vào biểu mẫu và đóng dấu xác nhận kết quả. Tổng cộng, ông đã cung cấp 20 kết quả khám bệnh nghề nghiệp "khống" cho Công ty may Ánh Sao mà không thực hiện việc khám bệnh cho bất kỳ công nhân nào. Hỏi ông M sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của ông M có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi cung cấp 20 kết quả khám bệnh nghề nghiệp "khống" cho Công ty may Ánh Sao mà hoàn toàn không thực hiện việc khám bệnh, chữa bệnh nghề nghiệp trên thực tế cho bất kỳ công nhân nào của ông M đã vi phạm quy định về vệ sinh lao động, bệnh nghề nghiệp và tai nạn lao động tại điểm b khoản 3 Điều 17 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“Phạt tiền đối với hành vi vi phạm quy định về hoạt động khám bệnh, chữa bệnh nghề nghiệp theo một trong các mức sau đây: …
b) Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi cung cấp kết quả khám bệnh, chữa bệnh nghề nghiệp mà không thực hiện khám bệnh, chữa bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật”.
Ngoài ra, khoản 4 Điều 17 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về hình thức xử phạt bổ sung:
“4. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi quy định tại khoản 3 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi cung cấp kết quả khám bệnh nghề nghiệp mà không thực hiện khám bệnh theo quy định của pháp luật của ông M sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng và bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.
Tình huống 9:
Bà H sinh sống tại xã K, trong một lần đến Trung tâm y tế khám bệnh, bà vô tình nhặt được một phiếu kết quả xét nghiệm dương tính với HIV của anh M bị rơi ở hàng ghế chờ hành lang. Thay vì nộp lại cho bộ phận tiếp nhận hoặc giữ bí mật, bà đã dùng điện thoại cá nhân chụp lại toàn bộ tờ phiếu kết quả. Tờ kết quả này hiển thị rõ ràng họ và tên, năm sinh, địa chỉ thường trú của anh M. Tối cùng ngày, dù không có sự đồng ý của anh M, với mục đích câu tương tác, bà H đã đăng tải công khai bức ảnh chụp phiếu xét nghiệm này lên trang mạng xã hội cá nhân. Bài viết thu hút hàng trăm lượt chia sẻ và bình luận xúc phạm, khiến cuộc sống của anh và gia đình bị đảo lộn hoàn toàn. Hỏi bà H có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của bà H có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi bà H đăng công khai thông tin về họ và tên, năm sinh, địa chỉ thường trú của người nhiễm HIV là anh M mà chưa có sự đồng ý của anh đã vi phạm quy định về thông tin, giáo dục, truyền thông trong phòng, chống HIV/AIDS tại khoản 4 Điều 18 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP: “4. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi công khai tên, địa chỉ, hình ảnh người nhiễm HIV khi chưa được sự đồng ý của người đó, trừ trường hợp thực hiện việc phản hồi thông tin trong hoạt động giám sát dịch tễ học HIV/AIDS và thông báo kết quả xét nghiệm HIV theo quy định của pháp luật”.
Ngoài ra, điểm c khoản 5 Điều 18 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả:
“5. Biện pháp khắc phục hậu quả:
c) Buộc xin lỗi trực tiếp người nhiễm HIV, thành viên gia đình người nhiễm HIV và cải chính thông tin công khai trên phương tiện thông tin đại chúng nơi người nhiễm HIV sinh sống liên tục trong 03 ngày theo quy định của pháp luật đối với hành vi quy định tại điểm c khoản 3 và khoản 4 Điều này, trừ trường hợp người nhiễm HIV không đồng ý xin lỗi công khai”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi công khai tên, địa chỉ người nhiễm HIV khi chưa được sự đồng ý của người đó của bà H sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc xin lỗi trực tiếp người nhiễm HIV, thành viên gia đình người nhiễm HIV và cải chính thông tin công khai trên phương tiện thông tin đại chúng nơi người nhiễm HIV sinh sống liên tục trong 03 ngày (trừ trường hợp người nhiễm HIV không đồng ý xin lỗi công khai).
Tình huống 10:
Dù chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện xét nghiệm HIV, Phòng khám đa khoa quốc tế Ánh Dương trực thuộc Công ty cổ phần sức khỏe HT vẫn thực hiện xét nghiệm HIV cho 30 trường hợp và bị cơ quan chức năng phát hiện khi kiểm tra theo quy định. Với hành vi trên, Công ty cổ phần sức khỏe HT sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của Công ty cổ phần sức khỏe HT có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi thực hiện xét nghiệm HIV cho 30 trường hợp dù chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện xét nghiệm HIV của Phòng khám đa khoa quốc tế Ánh Dương trực thuộc Công ty cổ phần sức khỏe HT đã vi phạm quy định về tư vấn và xét nghiệm HIV tại điểm b khoản 4 Điều 19 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
b) Xét nghiệm HIV khi chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện xét nghiệm HIV”.
Khoản 5 và điểm b khoản 6 Điều 19 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả:
“5. Hình thức xử phạt bổ sung:
Đình chỉ hoạt động của cơ sở trong thời hạn từ 03 tháng đến 06 tháng đối với hành vi quy định tại điểm b khoản 4 Điều này”.
“6. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp đối với hành vi quy định tại điểm b khoản 4 Điều này”.
Ngoài ra, khoản 5 Điều 4 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định: “5. Mức phạt tiền được quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi xét nghiệm HIV khi chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện xét nghiệm HIV của Phòng khám đa khoa quốc tế Ánh Dương trực thuộc Công ty cổ phần sức khỏe HT sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động của cơ sở trong thời hạn từ 03 tháng đến 06 tháng và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Tình huống 11:
Công ty cổ phần Giáo dục SV chuyên cung cấp các dịch vụ về đào tạo, phát triển kĩ năng (về ngoại ngữ, kỹ năng mềm…) cho học sinh, sinh viên. N là sinh viên năm nhất tại một trường đại học đã đăng ký khóa học ngoại ngữ tại công ty. Tuy nhiên, khi biết thông tin N nhiễm HIV, công ty đã từ chối nhận N vào học mà không có lý do chính đáng nào khác. Hỏi hành vi trên của công ty có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của Công ty cổ phần Giáo dục SV có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi đã từ chối nhận N vào học do biết thông tin N nhiễm HIV của Công ty cổ phần Giáo dục SV đã vi phạm quy định về chống kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV tại điểm b khoản 2 Điều 22 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:…
b) Từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên, học viên vì lý do người đó nhiễm HIV”.
Điểm b khoản 4 Điều 22 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về biện pháp khắc phục hậu quả:
“4. Biện pháp khắc phục hậu quả: …
b) Buộc tiếp nhận người nhiễm HIV đối với hành vi quy định tại các điểm b, c khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều này”.
Ngoài ra, khoản 5 Điều 4 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định: “5. Mức phạt tiền được quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên hành vi từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên, học viên vì lý do người đó nhiễm HIV của Công ty cổ phần Giáo dục SV sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc tiếp nhận người nhiễm HIV.
Tình huống 12:
Bà K bán hàng tạp hóa và giải khát tại cổng trường cấp 3 xã Y với nhiều mặt hàng đa dạng trong đó có thuốc lá điếu. Hôm nay có một nhóm học sinh vào quán của bà để mua nước uống, trong đó có N 16 tuổi hỏi mua thuốc lá. Mặc dù biết rõ N đang là học sinh và chưa đủ 18 tuổi, nhưng vì lợi nhuận, bà K không hề lưỡng lự hay yêu cầu em xuất trình giấy tờ tùy thân để kiểm tra tuổi mà trực tiếp cầm bao thuốc lá trao cho N và nhận số tiền 35.000 đồng. Hành vi của bà K có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của bà K có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi bán thuốc lá cho N (16 tuổi) của bà K đã vi phạm quy định về bán, cung cấp thuốc lá tại điểm b khoản 2 Điều 25 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: …
b) Bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi”.
Ngoài ra, khoản 3 Điều 25 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về hình thức xử phạt bổ sung:
“3. Hình thức xử phạt bổ sung:
Đình chỉ hoạt động kinh doanh có liên quan đến hành vi vi phạm trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng đối với các hành vi quy định tại khoản 2 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, bà K sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động kinh doanh có liên quan đến hành vi vi phạm trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.
Tình huống 13:
Anh D là chủ một hộ kinh doanh trò chơi điện tử tại xã X.  Một nhóm gồm 2 bạn trẻ (không có quan hệ họ hàng hay thân thích gì với anh D) mang theo thuốc lá điện tử vào quán của anh D để vừa chơi game vừa sử dụng. Khi nhóm khách này bắt đầu hút, khói bốc lên mù mịt và có mùi thơm nồng đặc trưng. Anh D ngồi tại quầy quản lý nhìn thấy rất rõ hành vi này nhưng không hề lên tiếng nhắc nhở hay yêu cầu khách dừng lại mà còn chủ động đổi chỗ cho khách vào góc khuất hơn. Hành vi của anh D có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của anh D có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi anh D chứa chấp khách hàng (không có quan hệ họ hàng hay thân thích gì với anh) sử dụng thuốc lá điện tử tại quán điện tử thuộc quyền sở hữu của mình đã vi phạm quy định về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại khoản 2 Điều 26 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm”.
Căn cứ quy định trên, hành vi chứa chấp người khác (không có quan hệ họ hàng hay thân thích) sử dụng thuốc lá điện tử tại địa điểm thuộc quyền sở hữu của mình của anh D sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Tình huống 14:
Công ty TNHH Bia - Rượu - Nước giải khát Hoa Sữa là công ty chuyên sản xuất các loại bia, rượu, đồ uống giải khát phổ biến trên thị trường. Nhằm giới thiệu và đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm mới là Bia tươi NK, công ty đã thực hiện quảng cáo rộng rãi loại bia này với các biển quảng cáo có hình ảnh một người đàn ông mặc vest sang trọng, tay cầm ly bia đứng cạnh chiếc siêu xe, xung quanh là nhiều ánh mắt ngưỡng mộ; bên dưới hình ảnh in dòng chữ khẩu hiệu lớn: "Bia tươi NK - Khẳng định đẳng cấp đàn ông thành đạt!". Hành vi này của công ty có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của công ty Hoa Sữa có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi quảng cáo bia có thông tin, hình ảnh thể hiện sản phẩm có tác dụng tạo sự trưởng thành, thành đạt, hấp dẫn về giới tính của công ty Hoa Sữa đã vi phạm quy định về quảng cáo rượu, bia tại điểm a khoản 2 Điều 33 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi quảng cáo rượu có độ cồn dưới 15 độ và quảng cáo bia sau đây:
a) Có thông tin, hình ảnh nhằm khuyến khích uống rượu, bia; thông tin có nội dung, hình ảnh thể hiện rượu, bia có tác dụng tạo sự trưởng thành, thành đạt, thân thiện, hấp dẫn về giới tính; hướng đến trẻ em, học sinh, sinh viên, thanh niên, phụ nữ mang thai”.
Khoản 5 Điều 33 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về biện pháp khắc phục hậu quả:
“5. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc thu hồi, gỡ quảng cáo để loại bỏ yếu tố vi phạm đối với hành vi quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này”.
Ngoài ra, khoản 5 Điều 4 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định: “5. Mức phạt tiền được quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi quảng cáo bia có thông tin, hình ảnh thể hiện sản phẩm có tác dụng tạo sự trưởng thành, thành đạt, hấp dẫn về giới tính của công ty Hoa Sữa sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc thu hồi, gỡ quảng cáo để loại bỏ yếu tố vi phạm.
Tình huống 15:
Bà Trần Thị B tốt nghiệp chuyên ngành Y sỹ đa khoa tại một trường cao đẳng y tế nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Nhận thấy nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân trên địa bàn xã ngày càng tăng, bà B đã tự ý tiến hành khám bệnh, chữa bệnh cho người dân dù chưa được cấp chứng chỉ hành nghề. Hỏi hành vi của bà B có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của bà B có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi tự ý tiến hành khám bệnh, chữa bệnh cho người dân dù chưa được cấp chứng chỉ hành nghề của bà B đã vi phạm quy định về hành nghề và sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh tại điểm a khoản 7 Điều 38 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“7. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh”.
Ngoài ra, điểm b khoản 9 Điều 38 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về biện pháp khắc phục hậu quả:
“9. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các điểm a, b, c, d và đ khoản 7 Điều này (nếu có)”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi tự ý tiến hành khám bệnh, chữa bệnh cho người dân dù chưa được cấp chứng chỉ hành nghề của bà B sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm (nếu có).
Tình huống 16:
Phòng khám đa khoa quốc tế VH là phòng khám thuộc Doanh nghiệp tư nhân PA, chuyên khám chữa bệnh và bán các loại thuốc tân dược. Trong số các loại thuốc tại phòng khám, có loại thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc xuất xứ nhưng có hiệu quả tức thì được bán và cấp phát cho bệnh nhân điều trị tại phòng khám. Trường hợp này doanh nghiệp có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của doanh nghiệp tư nhân PA có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi bán và cấp phát thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc xuất xứ cho bệnh nhân của doanh nghiệp đã vi phạm quy định về sử dụng thuốc trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thực hiện điều trị nội trú và trong thời gian lưu người bệnh ngoại trú để theo dõi tại khoản 3 Điều 41 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP: “3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi cấp phát, bán thuốc đã hết hạn dùng, thuốc bảo quản không đúng quy định ghi trên nhãn thuốc, thuốc đã có thông báo thu hồi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ cho người sử dụng”.
Khoản 4 Điều 41 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về hình thức xử phạt bổ sung:
“4. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi quy định tại điểm e khoản 1 và các khoản 2, 3 Điều này”.
Ngoài ra, khoản 5 Điều 4 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định: “5. Mức phạt tiền được quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi bán và cấp phát thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc xuất xứ cho bệnh nhân điều trị tại phòng khám của doanh nghiệp tư nhân PA sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng và bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.
Tình huống 17:
Dược sĩ Lê Văn D đã được cấp chứng chỉ hành nghề dược. Tuy nhiên do chuyển hướng sang làm công việc kinh doanh bất động sản và không có thời gian trực tiếp quản lý quầy thuốc, ông cho bà H thuê lại Chứng chỉ hành nghề dược của mình với giá 5.000.000 đồng/tháng để bán thuốc cho người dân. Bản thân ông D hoàn toàn không xuất hiện hay tham gia vào bất kỳ hoạt động chuyên môn nào tại quầy thuốc này. Hành vi này của ông D sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
Trả lời: Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi của ông D có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như sau:
Hành vi cho bà H thuê chứng chỉ hành nghề dược của mình để bán thuốc của ông D đã vi phạm quy định về hành nghề dược tại điểm g khoản 2 Điều 52 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP:
“2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: …
g) Cho thuê, cho mượn hoặc cho người khác sử dụng chứng chỉ hành nghề dược để hành nghề dược”.
Ngoài ra, khoản 5 Điều 52 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định về biện pháp khắc phục hậu quả:
“5. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi quy định tại điểm g khoản 2 và khoản 3 Điều này (nếu có)”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi ông D cho bà H thuê chứng chỉ hành nghề dược của mình để bán thuốc sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng và bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi.