Câu chuyện pháp luật: Trồng cây cấm - Hậu quả khó lường

Thứ năm - 28/05/2026 22:08 9 0

Trên sườn núi cao của bản Khe Lạnh, nơi mây mù giăng kín mỗi sớm, gia đình anh Mùa A Sính sống trong căn nhà gỗ đơn sơ, quanh năm dựa vào vài sào nương ngô, nương lúa. Cuộc sống thiếu trước hụt sau khiến anh luôn trăn trở tìm cách thoát nghèo.
Một lần, có người từ nơi khác đến bản, rỉ tai anh: “Trồng cây thuốc phiện đi, dễ sống lắm, bán được giá cao hơn ngô nhiều.”
Anh Sính chần chừ: “Nhưng tôi nghe cán bộ đến tuyên truyền trên bản trồng là vi phạm pháp luật mà…”
Người kia cười xòa: “Ở trên này ai mà biết. Trồng ít thôi, có sao đâu.”
Lời nói ấy như gieo vào đầu anh một suy nghĩ sai lầm. Ban đầu, anh chỉ trồng vài luống nhỏ phía sau nương, nơi ít người qua lại. Nhưng thấy cây phát triển tốt, anh dần mở rộng diện tích, lên đến gần 1.000 cây.
Trước đó, chính quyền xã đã hai lần tổ chức tuyên truyền, vận động người dân không trồng cây thuốc phiện. Cán bộ công an xã từng đến tận nhà anh Sính, giải thích rõ quy định pháp luật.
Một lần, đồng chí công an xã nói: “Anh Sính, pháp luật cấm trồng cây thuốc phiện. Nếu vi phạm thì có thể bị xử lý hình sự đấy.”
Anh Sính gật đầu: “Tôi biết rồi, tôi không trồng đâu.”
Anh cũng đã ký cam kết. Nhưng rồi vì cái nghèo và suy nghĩ chủ quan, anh vẫn lén lút trồng.
Một buổi sáng, lực lượng chức năng phối hợp với chính quyền xã tiến hành kiểm tra. Khi phát hiện vườn thuốc phiện phía sau nương nhà anh Sính, anh bàng hoàng đứng lặng.
Cán bộ xã nghiêm giọng: “Anh Sính, anh đã được tuyên truyền, ký cam kết mà vẫn vi phạm. Đây là hành vi trái pháp luật.”
Anh cúi đầu, giọng run run: “Tôi… tôi chỉ nghĩ trồng ít để có thêm tiền…”
Toàn bộ số cây bị nhổ bỏ, lập biên bản, và anh Sính bị khởi tố.
Ngày xét xử, phiên tòa được tổ chức lưu động ngay tại nhà văn hóa xã để bà con trong bản cùng tham dự. Đông đảo người dân kéo đến, ai cũng tò mò và lo lắng.
Thẩm phán chủ tọa phiên tòa bước vào, giọng nghiêm nghị nhưng rõ ràng:
“Phiên tòa hôm nay xét xử bị cáo Mùa A Sính về tội trồng cây có chứa chất ma túy theo quy định tại Điều 247 Bộ luật Hình sự.”
Sau phần thủ tục, thẩm phán hỏi: “Bị cáo Mùa A Sính, bị cáo có thừa nhận hành vi trồng cây thuốc phiện với số lượng 847 cây không?”
Anh Sính cúi đầu: “Thưa tòa, tôi nhận. Tôi biết sai rồi…”
Thẩm phán tiếp tục: “Bị cáo có biết hành vi trồng cây thuốc phiện là vi phạm pháp luật không?”
Anh nghẹn ngào: “Thưa tòa, tôi có nghe cán bộ nói, nhưng tôi nghĩ trồng ít thì không sao…”
Thẩm phán nhìn xuống phía người dân tham dự, rồi nói rõ ràng, chậm rãi:
“Tại khoản 1 Điều 5 Luật Phòng chống ma túy quy định nghiêm cấm trồng cây có chứa chất ma túy. Các loại cây có chất chứa ma túy là cây thuốc phiện, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy đều là hành vi bị nghiêm cấm. Không có chuyện trồng ít thì được phép. Chỉ cần đủ điều kiện theo luật, người vi phạm sẽ bị xử lý.”
Không khí trong hội trường trở nên im lặng.
Thẩm phán tiếp tục nói: “Theo khoản 1 Điều 247 Bộ luật Hình sự, người nào trồng cây thuốc phiện, cây côca, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
- Đã được giáo dục 02 lần và đã được tạo điều kiện ổn định cuộc sống;
- Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
- Với số lượng từ 500 cây đến dưới 3.000 cây.”
Một người dân dưới hội trường thì thầm: “Vậy là trồng nhiều hay ít cũng đều nguy hiểm, đều bị xử lý hết đấy nhỉ…”
Thẩm phán nghe thấy, liền nói thêm: “Đúng vậy. Nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì vẫn bị xử phạt hành chính, phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng, và bị tịch thu toàn bộ cây trồng. Vì vậy bà con tuyệt đối không được trồng các loại cây này.”
Sau đó, đại diện Viện kiểm sát đứng lên luận tội: “Bị cáo đã được tuyên truyền, giáo dục nhiều lần nhưng vẫn cố ý vi phạm, trồng số lượng lớn cây thuốc phiện. Hành vi này gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội. Đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo từ 9 đến 12 tháng tù giam.”
Đến phần nói lời sau cùng, anh Sính nghẹn ngào: “Thưa tòa, tôi chỉ vì nghèo quá mà làm liều. Giờ tôi rất hối hận. Mong tòa giảm nhẹ để tôi sớm về với vợ con…”
Cả hội trường lặng đi. Nhiều người trong bản nhìn anh với ánh mắt vừa thương, vừa trách.
Sau thời gian nghị án, thẩm phán đứng lên tuyên án: “Xét thấy bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, nhưng đã vi phạm sau khi được giáo dục nhiều lần và trồng số lượng lớn cây thuốc phiện.
Căn cứ Điều 247 Bộ luật Hình sự, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Mùa A Sính 09 tháng tù giam.”
Chiếc búa gõ xuống, kết thúc phiên tòa.
Trước khi kết thúc, thẩm phán dành ít phút để nói với bà con: “Qua vụ án này, tòa án mong bà con hiểu rõ: cái nghèo không thể là lý do để vi phạm pháp luật. Nhà nước luôn có chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Nhưng nếu vi phạm pháp luật, hậu quả không chỉ là tiền bạc mà còn là mất tự do, ảnh hưởng đến cả gia đình.”
Một người dân đứng lên hỏi: “Nếu lỡ trồng rồi mà tự phá bỏ thì có bị xử lý không?”
Thẩm phán trả lời: “Pháp luật có quy định nhân văn: nếu người trồng tự nguyện phá bỏ, giao nộp trước khi thu hoạch thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự. Vì vậy, nếu ai đã lỡ trồng thì nên chủ động khắc phục.”
Ngày anh Sính bị dẫn giải đi chấp hành án, sương núi vẫn phủ kín lối. Vợ anh đứng lặng bên hiên nhà, ôm con nhỏ. Anh quay lại, giọng nghẹn lại: “Ở nhà cố gắng nuôi con… anh sai rồi…”
Từ đó, bản Khe Lạnh không còn ai dám trồng cây thuốc phiện nữa. Câu chuyện của anh Sính trở thành bài học sâu sắc cho cả cộng đồng. Người dân dần hiểu rằng: muốn thoát nghèo phải bằng con đường lao động chân chính, không thể đánh đổi bằng việc vi phạm pháp luật. Và hơn hết, pháp luật luôn nghiêm minh, nhưng cũng mở ra con đường đúng đắn cho những ai biết quay đầu./.

Tác giả bài viết: CTV