Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên - Cổng thông tin điện tử Phổ biến giáo dục pháp luật

Hòa giải ở cơ sở là một thiết chế mang tính xã hội – pháp lý đặc thù, giữ vai trò quan trọng trong việc giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở, góp phần duy trì ổn định trật tự xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giảm tải cho hệ thống tư pháp. Sau hơn 10 năm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, thực tiễn đã đặt ra yêu cầu sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm thích ứng với bối cảnh mới, đặc biệt là yêu cầu chuyển đổi số, sự biến đổi trong cấu trúc cộng đồng dân cư và tính chất ngày càng đa dạng của các tranh chấp xã hội.

Trong hoạt động quản lý nhà nước, xử phạt vi phạm hành chính là công cụ quan trọng nhằm bảo đảm kỷ cương pháp luật. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành cho thấy, trong quá trình lập hồ sơ và ban hành quyết định xử phạt, không tránh khỏi những sai sót phát sinh như: sai thông tin cá nhân, sai căn cứ pháp lý, xác định chưa chính xác hành vi vi phạm, thậm chí sai thẩm quyền hoặc vi phạm trình tự thủ tục. Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đã thiết lập các cơ chế pháp lý để xử lý quyết định có sai sót, bao gồm: đính chính; sửa đổi, bổ sung; hủy bỏ quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Các quy định này được quy định tương đối đầy đủ tại Điều 18 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 được sửa đổi, bổ sung năm 2020, 2025 (sau đây gọi tắt là Luật Xử lý vi phạm hành chính) và được hướng dẫn chi tiết tại các Điều 13, 14, 15, 16 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2025/NĐ- CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 118/2021/NĐ-CP) và Nghị định số 190/2025/NĐ- CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 118/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính được sửa đổi, bổ sung theo Nghị định số 68/2025/NĐ-CP và Nghị định số 120/2021/NĐ-CP quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn (sau đây gọi tắt là Nghị định 190/2025/NĐ- CP).

Hòa giải ở cơ sở là một thiết chế mang tính xã hội – pháp lý đặc thù, giữ vai trò quan trọng trong việc giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở, góp phần duy trì ổn định trật tự xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giảm tải cho hệ thống tư pháp. Sau hơn 10 năm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, thực tiễn đã đặt ra yêu cầu sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm thích ứng với bối cảnh mới, đặc biệt là yêu cầu chuyển đổi số, sự biến đổi trong cấu trúc cộng đồng dân cư và tính chất ngày càng đa dạng của các tranh chấp xã hội.

Trong những năm gần đây, công tác trợ giúp pháp lý ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đồng thời tạo điều kiện để mọi người dân, đặc biệt là người nghèo, người yếu thế trong xã hội, được tiếp cận công lý một cách bình đẳng. Việc triển khai Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã từng bước hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thuộc diện được trợ giúp pháp lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống trợ giúp pháp lý trên phạm vi cả nước.

Trong điều kiện các nền tảng số phát triển như vũ bão, cùng với xu hướng vận hành kinh tế số, các dữ liệu cá nhân đang được khai thác và bị lạm dụng. Nhiều tổ chức, doanh nghiệp thu thập thừa dữ liệu cá nhân so với ngành nghề, sản phẩm, dịch vụ kinh doanh, thiếu cơ sở pháp lý khi thu thập dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật, không xác định được các luồng xử lý dữ liệu (dữ liệu cá nhân được sử dụng như thế nào, vào mục đích gì, chuyển giao cho ai, tác động thế nào).

Chiến dịch 90 ngày số hóa dữ liệu đất đai đang được tích cực triển khai trong cả nước. Người dân được hướng dẫn chuẩn bị giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở (sổ đỏ, sổ hồng); căn cước công dân hoặc chứng minh nhân dân để phối hợp với cơ quan chức năng triển khai chiến dịch. Đây là hai loại giấy tờ quan trọng nhất và cũng là cơ sở pháp lý trực tiếp xác định quyền sử dụng đất cũng như nhân thân của chủ sử dụng đất để tiến hành quét, đối chiếu và nhập dữ liệu, hoàn thiện số hóa dữ liệu theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Chiến dịch nhằm triển khai thực hiện Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNN&MT ngày 31/8/2025 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về triển khai thực hiện chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; đòi hỏi các địa phương cần hết sức khẩn trương, tích cực vào cuộc.

Tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) là giai đoạn có ý nghĩa quyết định trong chu trình xây dựng và thực thi pháp luật, đảm bảo rằng các quy định pháp lý được triển khai đồng bộ, nhất quán và hiệu lực trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác này tại Việt Nam vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, như thiếu kế hoạch cụ thể, sự phối hợp chưa hiệu quả giữa các cấp, chậm trễ trong việc ban hành văn bản hướng dẫn, và tình trạng hình thức hóa trong hoạt động sơ kết, tổng kết.

Dẫn độ tội phạm là một trong những cơ chế pháp lý quan trọng để bảo đảm hiệu quả hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp hình sự. Trong hơn một thập kỷ qua, Việt Nam đã thực hiện dẫn độ chủ yếu dựa trên Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 (Luật TTTP) và các điều ước quốc tế song phương, đa phương. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy quy định về dẫn độ trong Luật TTTP còn phân tán, thiếu tính chuyên biệt, chưa tương thích đầy đủ với thông lệ quốc tế.

Để chuẩn bị đầy đủ thể chế, pháp luật cho các hoạt động giáo dục, đào tạo của tỉnh Thái Nguyên trước thềm năm học mới, Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XIV Kỳ họp thứ năm (Kỳ họp chuyên đề) đã ban hành “chùm” nghị quyết trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Đó là dấu ấn đậm nét để khẳng định sự quan tâm của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh đối với lĩnh vực này trên cơ sở phân tích kỹ lưỡng cơ sở pháp lý và nghiên cứu thấu đáo thực tiễn tại địa phương.

Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 là nhiệm vụ chính trị - pháp lý hệ trọng, có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Trong đó, quyết định về hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp là nội dung cực kỳ quan trọng, quyết định sự thành công của quá trình chuyển đổi; các quy định chuyển tiếp cần đảm bảo tính toàn diện, chi tiết, khả thi để hệ thống chính trị vận hành thông suốt và đời sống người dân ít bị ảnh hưởng nhất.