CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT: MỖI LÁ PHIẾU - MỘT NIỀM TIN

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân. Mỗi lá phiếu là sự gửi gắm niềm tin, ý chí và nguyện vọng của cử tri đối với Nhà nước. Vì vậy, pháp luật bầu cử đã quy định rất cụ thể, chặt chẽ nhằm bảo đảm để mọi cử tri đều được thực hiện quyền bầu cử của mình.
Tuy nhiên, trong thực tế, do chưa hiểu đầy đủ các quy định của pháp luật, ở một số nơi vẫn còn xảy ra lúng túng, nhầm lẫn trong quá trình tổ chức cho cử tri bỏ phiếu. Câu chuyện sau đây là một tình huống thực tế, giúp chúng ta hiểu rõ hơn và rút ra bài học trong việc thực hiện đúng các quy định của pháp luật về bầu cử.
Xã Hòa Phú là một xã thuần nông, nằm ven sông, đời sống Nhân dân còn nhiều khó khăn nhưng người dân nơi đây luôn có ý thức chính trị cao, đặc biệt là trong các kỳ bầu cử. Ngay từ sáng sớm ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, khu vực bỏ phiếu số 3 của xã đã rộn ràng không khí của ngày hội bầu cử.
Cờ đỏ sao vàng tung bay trước cổng nhà văn hóa thôn. Loa truyền thanh đều đặn phát đi thông báo:
Hôm nay, ngày… toàn thể cử tri xã Hòa Phú nô nức tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Mỗi lá phiếu là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân.
Tổ bầu cử đã có mặt đầy đủ. Ai nấy đều nghiêm túc, đúng tác phong, sẵn sàng hướng dẫn cử tri thực hiện quyền bầu cử theo đúng quy định của pháp luật.
Trong dòng người đến bỏ phiếu sáng hôm đó có ông Nguyễn Văn Ba, năm nay đã 82 tuổi, là cử tri lão thành của thôn. Ông Ba cả đời gắn bó với ruộng đồng và các phong trào ở địa phương. Dù tuổi cao, sức yếu, mắt mờ, tay run, nhưng ông chưa bao giờ bỏ lỡ một kỳ bầu cử nào.
Đi cùng ông Ba là anh Trần Văn Tín, hàng xóm, cũng là người thường xuyên giúp đỡ ông trong sinh hoạt hằng ngày.
Vừa bước vào khu vực bỏ phiếu, ông Ba nói nhỏ với anh Tín:
- Chú Tín à, mắt bác mờ quá rồi, chắc không tự viết phiếu được. Chút nữa chú viết giúp bác nhé, bác đọc cho chú nghe.
Anh Tín gật đầu:
- Dạ, bác cứ yên tâm, cháu sẽ viết đúng theo ý bác.
Khi đến bàn phát phiếu, cán bộ Tổ bầu cử niềm nở chào hỏi:
- Cháu chào bác Ba. Bác khỏe không ạ?
Ông Ba cười hiền:
- Cảm ơn các cháu, bác vẫn ổn. Bác đến bỏ phiếu đây.
Sau khi kiểm tra danh sách cử tri, cán bộ Tổ bầu cử phát phiếu bầu cho ông Ba và hướng dẫn ông vào phòng viết phiếu.
Tuy nhiên, chỉ một lát sau, anh Tín bước ra ngoài với phiếu bầu trên tay, rồi định tiến thẳng đến hòm phiếu để bỏ phiếu thay cho ông Ba.
Một thành viên Tổ bầu cử là chị Hạnh thấy vậy liền nhẹ nhàng nhắc:
- Anh Tín ơi, anh để bác Ba tự bỏ phiếu vào hòm phiếu nhé.
Anh Tín hơi ngạc nhiên:
- Dạ, bác Ba tay run, đi lại khó khăn, em bỏ giúp cho nhanh có được không chị?
Chị Hạnh lúng túng trong giây lát. Một số cử tri xung quanh cũng bắt đầu chú ý, bàn tán nhỏ:
- Già rồi thì nhờ người khác bỏ hộ cũng được chứ?
- Không biết luật quy định thế nào nhỉ?
Không khí khu vực bỏ phiếu bỗng trở nên ồn ào. Đây chính là vướng mắc thường gặp trong thực tiễn khi áp dụng quy định pháp luật về việc nhờ người khác viết hộ, bỏ phiếu hộ.
Nhận thấy tình huống cần được giải thích rõ ràng, Tổ trưởng Tổ bầu cử - ông Lâm - mời anh Tín và ông Ba lại gần, đồng thời giải thích chậm rãi, dễ hiểu:
- Thưa bác Ba, thưa anh Tín, pháp luật bầu cử có quy định rất cụ thể về trường hợp này.
Ông Lâm lấy cuốn tài liệu tuyên truyền pháp luật đã được chuẩn bị sẵn, đọc rõ ràng:
Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri.
Ông Lâm tiếp tục giải thích:
- Như vậy, trong trường hợp bác Ba chỉ không viết được phiếu, còn vẫn có thể tự bỏ phiếu vào hòm phiếu, thì bác phải tự mình bỏ phiếu. Người viết hộ chỉ được viết đúng theo ý chí của bác và phải giữ bí mật nội dung phiếu.
Anh Tín gật gù:
- Dạ, em hiểu rồi. Tại thấy bác yếu, đi lại chậm nên em nghĩ bỏ giúp cho tiện.
Ông Lâm nói thêm:
- Pháp luật cũng có quy định: Trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu. Nhưng quy định này chỉ áp dụng khi cử tri hoàn toàn không thể tự bỏ phiếu, ví dụ như không đi lại được hoặc không cầm nắm được.
Sau khi thống nhất, Tổ bầu cử cử một thành viên hỗ trợ ông Ba di chuyển.
Ông Ba tự tay bỏ lá phiếu của mình vào hòm phiếu, trong sự chứng kiến trang nghiêm của Tổ bầu cử và các cử tri.
Khi lá phiếu được thả vào hòm, ông Ba xúc động nói:
- Cảm ơn các chú, các cô. Bác già rồi nhưng vẫn có thể tự tay bỏ lá phiếu của mình.
Nhiều cử tri xung quanh gật đầu tán thành. Không khí khu vực bỏ phiếu trở lại nghiêm túc, phấn khởi.
Qua câu chuyện trên có thể thấy rằng: Việc giúp đỡ cử tri phải đúng phạm vi, đúng trình tự mà pháp luật cho phép, tránh làm thay, làm sai, dù là vô tình. Tổ bầu cử giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hướng dẫn, giải thích và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh, bảo đảm quyền bầu cử của cử tri và tính hợp pháp của cuộc bầu cử.
Câu chuyện đã cho chúng ta những bài học pháp lý quan trọng. Cử tri không thể tự viết phiếu thì được nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu, trừ trường hợp không thể tự bỏ phiếu do khuyết tật. Người viết hộ, bỏ phiếu hộ phải tuyệt đối tôn trọng ý chí của cử tri và giữ bí mật phiếu bầu. Hiểu đúng - làm đúng pháp luật là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của cử tri và bảo đảm cuộc bầu cử dân chủ, công bằng, đúng pháp luật. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bầu cử cần được thực hiện thường xuyên, sâu rộng để mỗi người dân đều hiểu và thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình.
Mỗi lá phiếu tuy nhỏ bé nhưng chứa đựng niềm tin lớn lao của Nhân dân. Giữ trọn ý chí của cử tri cũng chính là giữ gìn giá trị dân chủ và pháp quyền của Nhà nước ta./.