CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT: LÁ PHIẾU ĐẦU TIÊN

Xã Bình Minh bước vào những ngày đầu xuân với một không khí rất khác mọi năm. Từ trụ sở Ủy ban nhân dân xã đến từng con ngõ nhỏ đều rực rỡ cờ hoa, pa-nô, áp-phích tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp sắp diễn ra. Những dòng chữ quen thuộc hiện lên rõ ràng: “Mỗi lá phiếu - một niềm tin”, “Bầu cử là quyền và nghĩa vụ của công dân”.
Chiều hôm ấy, tại nhà văn hóa xóm Đồng Xanh tổ chức một buổi sinh hoạt chuyên đề về bầu cử. Có mặt từ sớm là ông Ba - một cựu chiến binh đã ngoài bảy mươi tuổi, mái tóc bạc trắng nhưng giọng nói vẫn sang sảng; bà Hương - Chi hội trưởng Hội Phụ nữ; anh Minh - cán bộ xã, phụ trách công tác tư pháp; chị Lan - giáo viên trường tiểu học; và Tuấn - một sinh viên năm nhất vừa tròn mười tám tuổi, lần đầu tiên tham dự buổi sinh hoạt tổ dân phố với tư cách cử tri.
Anh Minh đứng lên mở đầu buổi họp bằng giọng nói rõ ràng, mạch lạc:
- Thưa các bác, các anh chị, hôm nay xóm chúng ta sinh hoạt chuyên đề nhằm tuyên truyền, trao đổi về quyền bầu cử và quyền ứng cử của công dân, chuẩn bị cho ngày bầu cử sắp tới. Đây là dịp quan trọng để mỗi người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình đối với Nhà nước và xã hội.
Tuấn ngồi ở hàng ghế đầu, lắng nghe chăm chú. Cậu cảm thấy hồi hộp xen lẫn tò mò. Từ nhỏ đến giờ, Tuấn chỉ nghe bố mẹ nhắc đến “đi bầu”, được học trong chương trình phổ thông nhưng chưa bao giờ thực sự hiểu sâu sắc ý nghĩa của việc ấy.
Ông Ba chậm rãi giơ tay, xung phong phát biểu. Ông đứng dậy, đôi tay gầy nhưng chắc nắm lấy chiếc micro: Tôi xin phép được chia sẻ một chút!
Ông nói: Tôi tham gia bầu cử từ những năm đất nước còn nhiều khó khăn. Ngày ấy, lá phiếu quý lắm các cháu ạ. Có những nơi bà con phải đi bộ hàng chục cây số, vượt sông, băng rừng để được bỏ phiếu.
Ông dừng lại, ánh mắt nhìn xa xăm: Quyền bầu cử, nói một cách giản dị, là quyền của mỗi công dân được trực tiếp lựa chọn người đại diện cho mình vào cơ quan quyền lực nhà nước - từ Quốc hội đến Hội đồng nhân dân các cấp. Mỗi lá phiếu không chỉ là tờ giấy, mà là niềm tin, là tiếng nói của nhân dân gửi gắm vào những người mà mình lựa chọn.
Anh Minh tiếp lời ông Ba, vừa nói vừa chiếu lên màn hình một số nội dung pháp luật cơ bản: Vâng, cảm ơn bác Ba. Kính thưa bà con nhân dân, theo Điều 27 Hiến pháp năm 2013 và Điều 2 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử. Quyền bầu cử được thực hiện thông qua việc tham gia giới thiệu người ứng cử và trực tiếp bỏ phiếu để lựa chọn đại biểu. Để rõ hơn, tiếp theo xin mời bà con thôn mình cùng phát biểu về sự hiểu biết của mình đối với quyền bầu cử.
Chị Lan giơ tay phát biểu: Là giáo viên, tôi thường nói với học sinh rằng: bầu cử không phải là chuyện “xa vời của người lớn”, mà là bài học về trách nhiệm công dân. Khi các em đủ 18 tuổi, các em có quyền tự mình quyết định, lựa chọn những người xứng đáng đại diện cho tiếng nói của mình.
Bà Hương nhẹ nhàng lên tiếng: Ngoài quyền bầu cử, pháp luật còn quy định quyền ứng cử. Đây là quyền để công dân, khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo luật định, thể hiện nguyện vọng được tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân.
Anh Minh bổ sung: Đúng rồi ạ! Cụ thể, công dân đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử. Quyền ứng cử thể hiện sự dân chủ, bình đẳng trong xã hội, khuyến khích những người có tâm, có tài, có uy tín tham gia quản lý nhà nước và xã hội. Sau đây tôi xin kể một câu chuyện nhỏ cho bà con nghe: Cách đây vài nhiệm kỳ, một đồng nghiệp của tôi đã mạnh dạn ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân huyện. Ban đầu chị ấy rất lo lắng, nhưng chính sự ủng hộ của cử tri đã giúp chị tự tin hơn. Giờ đây, chị ấy đang đóng góp rất tích cực cho các chính sách giáo dục ở địa phương.
Câu chuyện khiến cả hội trường xôn xao. Quyền ứng cử, hóa ra không phải là điều gì quá xa vời, mà là cánh cửa để những người bình thường có thể đóng góp cho cộng đồng.
Buổi sinh hoạt kết thúc trong không khí ấm áp. Trên đường về, Tuấn đi bên ông Ba, khẽ nói: Ông ơi, hôm nay cháu mới hiểu rõ thế nào là quyền bầu cử. Trước đây cháu nghĩ đi bầu chỉ là nghĩa vụ, nhưng giờ cháu thấy đó còn là quyền của mình.
Ông Ba cười hiền: Đúng rồi cháu. Bầu cử là quyền, đồng thời cũng là trách nhiệm. Khi cháu cầm lá phiếu trên tay, cháu đang góp phần quyết định tương lai của đất nước, của chính nơi mình đang sống. Kỳ bầu cử này là lần đầu tiên của cháu trai của ông. Hôm đó, cả nhà ta sẽ cùng đi bầu cử. Cháu nhớ khi đến khu vực bỏ phiếu cần phải đọc kỹ danh sách ứng cử viên, nhớ lại những gì đã được nghe, được học, rồi cẩn thận đánh dấu lựa chọn của mình. Khoảnh khắc bỏ lá phiếu vào hòm phiếu, cháu sẽ như ông trước đây, cảm thấy một niềm tự hào rất lạ. Đó là niềm tự hào của một công dân lần đầu thực hiện quyền bầu cử.
Chiều hôm ấy, loa truyền thanh vang lên bản tin quen thuộc về ngày hội bầu cử toàn dân. Ông Ba ngồi trước hiên nhà, mỉm cười. Bà Hương tất bật tổng hợp danh sách cử tri. Anh Minh kiểm tra lại hồ sơ bầu cử. Chị Lan chuẩn bị bài giảng về quyền công dân cho học sinh. Và Tuấn, trong lòng tràn đầy suy nghĩ về trách nhiệm của mình với cộng đồng.
Câu chuyện nhỏ ở xã Bình Minh đã lan tỏa một thông điệp giản dị nhưng sâu sắc: Quyền bầu cử và quyền ứng cử không chỉ được ghi nhận trong Hiến pháp và pháp luật, mà còn sống động trong từng hành động, từng lựa chọn của mỗi công dân. Mỗi sự lựa chọn hôm nay chính là cách mỗi công dân góp phần xây dựng tương lai chung của cộng đồng và đất nước.