CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT: CÂU CHUYỆN VỀ THAY ĐỔI NƠI BỎ PHIẾU

Những ngày này, trên địa bàn xã Tân Phú, không khí chuẩn bị cho ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp cũng trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết.
Trước trụ sở Ủy ban nhân dân xã, bảng niêm yết danh sách cử tri được dựng ngay ngắn. Người dân ra vào xem tên mình, đối chiếu thông tin, ai cũng mang theo một cảm giác vừa quen thuộc vừa thiêng liêng.
Anh Nguyễn Văn Minh, 32 tuổi, cán bộ kỹ thuật của một nhà máy thủy điện đóng trên địa bàn huyện miền núi cách xã Tân Phú hơn 200 km, đứng trước bảng danh sách. Anh dò từng dòng một, cuối cùng cũng tìm thấy tên mình:
Nguyễn Văn Minh - thôn Phú An
Minh thở phào nhẹ nhõm.
“Có tên rồi, vậy là ổn”, anh nghĩ thầm.
Minh sinh ra và lớn lên ở Tân Phú, hộ khẩu thường trú vẫn ở đây. Tuy nhiên, do tính chất công việc, anh thường xuyên ăn ở tập trung tại nhà máy, chỉ về nhà vào những dịp nghỉ phép. Anh vẫn dự định sẽ xin nghỉ đúng ngày bầu cử để về bỏ phiếu như mọi lần.
Anh không ngờ rằng, chính lịch trực đột xuất sắp tới lại khiến anh phải đối mặt với một tình huống pháp lý mà trước đây anh chưa từng để ý.
Một tuần sau ngày niêm yết danh sách cử tri, Minh đang kiểm tra hệ thống điều khiển trong phòng kỹ thuật thì nhận được thông báo triệu tập họp khẩn.
Trưởng ca - anh Hùng - nhìn mọi người rồi nói:
- Theo chỉ đạo mới, nhà máy sẽ vận hành tăng công suất đúng vào thời điểm trùng ngày bầu cử. Mỗi tổ phải cử người trực 24/24, không ai được rời vị trí.
Minh khựng lại.
Anh giơ tay:
- Anh Hùng, em đã đăng ký về quê bỏ phiếu. Có cách nào đổi ca không ạ?
Anh Hùng lắc đầu:
- Anh hiểu, nhưng lần này không linh động được. Em là kỹ sư chính, phải trực. Đây là nhiệm vụ bắt buộc.
Tan họp, Minh ngồi thẫn thờ. Ngày bầu cử - ngày mà anh luôn coi là trách nhiệm công dân - giờ đây trở thành một bài toán khó.
Tên mình đã có trong danh sách cử tri ở xã rồi. Nếu không về thì sao? Có bị coi là không thực hiện quyền, nghĩa vụ không? - Minh lo lắng.
Anh quyết định gọi điện về cho mẹ.
- Mẹ ơi, con không về bầu cử được rồi. Con phải trực ở cơ quan.
- Thế thì làm như nào bây giờ hả con? Có cần mẹ báo với xã không? - mẹ anh hỏi.
Minh im lặng. Anh thực sự không biết.
Hai ngày sau, Tổ bầu cử thôn Phú An bắt đầu đi từng hộ để xác nhận lại nguyện vọng của cử tri, đặc biệt là những người đi làm ăn xa, tạm trú nơi khác.
Bà Lan - Tổ trưởng Tổ bầu cử - cùng anh Tuấn, cán bộ thôn, ghé nhà Minh.
Mẹ Minh tiếp đón:
- Các cô chú vào nhà uống nước.
Bà Lan mở sổ, hỏi:
- Gia đình cho tôi hỏi, anh Nguyễn Văn Minh có về bỏ phiếu tại địa phương không ạ?
Mẹ Minh thở dài:
- Cháu nó trực ở nhà máy, không về được mà đang không biết phải làm thế nào đây các anh chị ạ!
Bà Lan gật đầu, nói chậm rãi:
- Trường hợp này pháp luật có quy định rõ. Nếu anh Minh không bỏ phiếu tại nơi đã ghi tên trong danh sách cử tri thì phải làm thủ tục xin giấy chứng nhận để bỏ phiếu ở nơi khác.
Anh Tuấn bổ sung:
- Nếu không làm thủ tục mà cũng không về bỏ phiếu thì sẽ không thực hiện được quyền bầu cử.
- Vậy cháu nó phải làm thế nào hả cô? - mẹ Minh hỏi.
- Chị bảo cháu liên hệ với Ủy ban nhân dân xã nhé! Xã sẽ cấp giấy chứng nhận để cháu bổ sung tên vào danh sách cử tri nơi công tác.
Nghe vậy, mẹ Minh lập tức gọi điện cho con.
Sáng hôm sau, Minh xin phép nghỉ một ngày, bắt xe về xã Tân Phú.
Tại bộ phận tiếp công dân, anh gặp chị Hương - cán bộ xã.
Minh trình bày rõ:
- Em đã có tên trong danh sách cử tri tại xã, nhưng đúng ngày bầu cử em phải trực ở cơ quan, không thể về được. Em muốn xin bỏ phiếu ở nơi công tác.
Chị Hương mỉm cười:
- Em đến đúng rồi. Pháp luật cho phép cử tri được bỏ phiếu ở nơi khác nếu không thể bỏ phiếu ở nơi đã ghi tên, theo Điều 34 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.
- Em điền các thông tin vào đây để làm thủ tục bỏ phiếu ở nơi khác. Xã sẽ cấp cho em - chị Hương vừa nói vừa đưa giấy tờ cho Minh.
Minh cẩn thận ghi từng dòng. Khi nhận giấy chứng nhận có đóng dấu đỏ của Ủy ban nhân dân xã, anh cảm thấy yên tâm hẳn.
Trước khi ra về, chị Hương nói thêm:
- Sau khi cấp giấy, chúng tôi sẽ ghi chú ngay trong danh sách cử tri của khu vực bỏ phiếu bên cạnh tên em là ‘Bỏ phiếu ở nơi khác’, để tránh trùng lặp.
Minh gật đầu:
- Dạ, em hiểu rồi. Em cảm ơn chị!
Trở lại nhà máy, Minh liên hệ với chính quyền xã nơi nhà máy đóng chân.
Tại trụ sở xã, anh xuất trình giấy chứng nhận do xã Tân Phú cấp.
Cán bộ phụ trách bầu cử kiểm tra, nói:
- Anh đủ điều kiện. Chúng tôi sẽ bổ sung tên anh vào danh sách cử tri của khu vực bỏ phiếu tại đây.
Minh được hướng dẫn cụ thể về địa điểm, thời gian bỏ phiếu.
- Anh nhớ mang theo giấy chứng nhận khi đi bỏ phiếu nhé!
- Dạ, tôi nhớ rồi!
Lần đầu tiên trong đời, Minh bỏ phiếu không phải ở nơi thường trú, nhưng cảm giác thiêng liêng thì vẫn nguyên vẹn.
Sáng ngày bầu cử, trong bộ quần áo công tác gọn gàng, Minh tranh thủ thời gian đổi ca để đến khu vực bỏ phiếu.
Phòng bỏ phiếu được trang trí trang nghiêm. Quốc kỳ đỏ thắm, ảnh Bác Hồ treo trang trọng.
Cán bộ tổ bầu cử kiểm tra giấy tờ, đối chiếu danh sách.
- Anh Nguyễn Văn Minh?
- Dạ, tôi đây.
- Anh có giấy chứng nhận bỏ phiếu ở nơi khác không?
Minh đưa giấy.
- Đúng rồi, mời anh nhận phiếu.
Khi lá phiếu được bỏ vào thùng, Minh cảm thấy nhẹ nhõm.
Anh nghĩ: Dù ở đâu, chỉ cần làm đúng quy định pháp luật, quyền công dân của mình vẫn được bảo đảm.
Cùng thời điểm đó, tại thôn Phú An, Tổ bầu cử tổng hợp danh sách.
Tên Nguyễn Văn Minh được ghi chú rõ ràng: “Bỏ phiếu ở nơi khác”
Bà Lan nói với các thành viên:
- Những cử tri đã bỏ phiếu ở nơi khác thì không tính vào tổng số cử tri của khu vực bỏ phiếu, tránh sai sót khi kiểm phiếu.
Mọi việc diễn ra trật tự, đúng luật.
Vài ngày sau, Minh về quê. Trong buổi sinh hoạt thôn, anh được mời chia sẻ kinh nghiệm. Minh nói chân thành:
- Trước đây tôi cứ nghĩ không về bầu cử là coi như bỏ quyền. Nhưng nhờ được Tổ bầu cử và Ủy ban nhân dân xã hướng dẫn, tôi mới biết Luật Bầu cử cho phép cử tri được bỏ phiếu ở nơi khác nếu không thể bỏ phiếu tại nơi đã ghi tên, miễn là làm đúng thủ tục.
Bà Lan kết luận:
- Câu chuyện của anh Minh là bài học cho tất cả chúng ta. Mỗi cử tri cần chủ động thông báo nguyện vọng, thực hiện đúng quy định pháp luật để vừa bảo đảm quyền lợi của mình, vừa bảo đảm tính chính xác, công bằng của cuộc bầu cử. Cử tri có quyền bỏ phiếu ở nơi khác nếu không thể bỏ phiếu tại nơi đã được ghi tên trong danh sách cử tri. Mỗi chúng ta cần chủ động tìm hiểu và tuân thủ pháp luật là cách tốt nhất để thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.