Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên - Cổng thông tin điện tử Phổ biến giáo dục pháp luật

Trong đời sống, việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em không chỉ xuất phát từ tình thân mà còn cần được pháp luật ghi nhận để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các em. Câu chuyện dưới đây là một tình huống gần gũi về đăng ký giám hộ, cho thấy một chữ ký tưởng chừng giản dị lại có thể trở thành điểm tựa pháp lý vững chắc cho một đứa trẻ.

Cuộc sống của mỗi con người luôn gắn với những dấu mốc quan trọng: sinh ra, lớn lên, lập gia đình, thay đổi nơi cư trú, xác lập quan hệ cha mẹ con, kết hôn, ly hôn, nhận con nuôi, giám hộ, thay đổi thông tin nhân thân hoặc có những sự kiện pháp lý phát sinh theo bản án, quyết định của Tòa án. Mỗi sự kiện ấy không chỉ là chuyện riêng của một gia đình, mà còn cần được ghi nhận đầy đủ, chính xác trong Sổ hộ tịch và Cơ sở dữ liệu hộ tịch để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Mỗi đứa trẻ sinh ra đều cần được pháp luật ghi nhận bằng giấy tờ hộ tịch đầu tiên trong cuộc đời - đó là “Giấy khai sinh”. Câu chuyện dưới đây là một tình huống gần gũi về việc đăng ký khai sinh cho trẻ, qua đó cho thấy một tờ giấy nhỏ có thể mở ra những quyền lợi lớn, bảo đảm cho trẻ được chăm sóc, học tập, khám chữa bệnh và được bảo vệ ngay từ những ngày đầu đời.

Chiều ngày 12/5, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp Tổ soạn thảo Dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) nhằm tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định pháp luật, bảo đảm nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác hòa giải trong tình hình mới. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp. Tham gia đồng chủ trì có đồng chí Cù Thu Anh, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý và Phó Cục trưởng Ngô Quỳnh Hoa.

Trong hoạt động quản lý nhà nước, xử phạt vi phạm hành chính là công cụ quan trọng nhằm bảo đảm kỷ cương pháp luật. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành cho thấy, trong quá trình lập hồ sơ và ban hành quyết định xử phạt, không tránh khỏi những sai sót phát sinh như: sai thông tin cá nhân, sai căn cứ pháp lý, xác định chưa chính xác hành vi vi phạm, thậm chí sai thẩm quyền hoặc vi phạm trình tự thủ tục. Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đã thiết lập các cơ chế pháp lý để xử lý quyết định có sai sót, bao gồm: đính chính; sửa đổi, bổ sung; hủy bỏ quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Các quy định này được quy định tương đối đầy đủ tại Điều 18 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 được sửa đổi, bổ sung năm 2020, 2025 (sau đây gọi tắt là Luật Xử lý vi phạm hành chính) và được hướng dẫn chi tiết tại các Điều 13, 14, 15, 16 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2025/NĐ- CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 118/2021/NĐ-CP) và Nghị định số 190/2025/NĐ- CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 118/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính được sửa đổi, bổ sung theo Nghị định số 68/2025/NĐ-CP và Nghị định số 120/2021/NĐ-CP quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn (sau đây gọi tắt là Nghị định 190/2025/NĐ- CP).

Trong những năm gần đây, công tác trợ giúp pháp lý ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đồng thời tạo điều kiện để mọi người dân, đặc biệt là người nghèo, người yếu thế trong xã hội, được tiếp cận công lý một cách bình đẳng. Việc triển khai Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã từng bước hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thuộc diện được trợ giúp pháp lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống trợ giúp pháp lý trên phạm vi cả nước.

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức thành công vào ngày 15/3/2026, đánh dấu một sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân và củng cố nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh việc tổ chức bầu cử an toàn, đúng pháp luật, công tác giải quyết khiếu nại là khâu có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch của kết quả bầu cử.

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là phương thức quan trọng để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ, đồng thời là cơ sở hình thành bộ máy nhà nước. Để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, khách quan và đúng pháp luật, hệ thống pháp luật Việt Nam đã quy định nhiều cơ chế kiểm soát, trong đó có việc xử lý vi phạm hành chính. Tuy nhiên, khác với nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước khác, pháp luật hiện hành chưa xây dựng một nghị định riêng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bầu cử, dẫn đến việc áp dụng còn phân tán và dễ nhầm lẫn trong thực tiễn.