CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT: DANH SÁCH CỬ TRI - QUYỀN LỢI TỪ NHỮNG DÒNG TÊN

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là quyền và nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân, thể hiện rõ quyền làm chủ của Nhân dân đối với Nhà nước. Để bảo đảm mọi công dân đủ điều kiện đều được thực hiện quyền bầu cử, pháp luật quy định rất cụ thể, chặt chẽ về việc lập, niêm yết, quản lý và sử dụng danh sách cử tri.
Danh sách cử tri không chỉ là cơ sở để tổ chức bầu cử đúng quy định, mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng bảo đảm quyền lợi chính đáng của mỗi công dân. Việc lập danh sách đúng, đủ, chính xác, công khai chính là tiền đề để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công bằng, đúng pháp luật. Câu chuyện tại thôn An Bình dưới đây giúp người dân hiểu rõ hơn vai trò của danh sách cử tri trong thực tiễn.
Hôm nay, nhà văn hóa thôn An Bình, xã Bình Minh nhộn nhịp hơn thường ngày. Ban bầu cử khu vực vừa hoàn thành việc niêm yết công khai danh sách cử tri để người dân đến kiểm tra theo đúng quy định.
Trên bảng niêm yết, danh sách được trình bày rõ ràng, sắp xếp theo từng hộ gia đình. Bà Lan - cử tri nhiều năm liền tham gia bầu cử - đứng đọc kỹ từng dòng. Khi nhìn thấy tên chồng mình, bà phát hiện năm sinh bị ghi nhầm.
Bà liền hỏi anh Hùng, công chức văn phòng Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân xã Bình Minh đang trực tiếp hướng dẫn người dân:
- Thưa anh, trong danh sách cử tri tôi thấy năm sinh của ông Nguyễn Văn Ngọc là chồng của tôi bị ghi sai ạ! Thông tin về năm sinh của cử tri bị ghi sai như vậy thì có ảnh hưởng đến việc đi bầu không anh?
Anh Hùng nhẹ nhàng giải thích:
- Thưa bác, cảm ơn bác, việc bác kiểm tra và phát hiện sai sót là rất đúng.  Điều 32 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định: “Chậm nhất là 40 ngày trước ngày bầu cử, cơ quan lập danh sách cử tri niêm yết danh sách cử tri tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã và tại những địa điểm công cộng của khu vực bỏ phiếu, đồng thời thông báo rộng rãi danh sách cử tri và việc niêm yết để Nhân dân kiểm tra”.
Điều 33 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định: “Khi kiểm tra danh sách cử tri, nếu phát hiện có sai sót thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày niêm yết, công dân có quyền khiếu nại với cơ quan lập danh, sách cử tri. Cơ quan lập danh sách cử tri phải ghi vào sổ những khiếu nại đó. Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày nhận được khiếu nại, cơ quan lập danh sách cử tri phải giải quyết và thông báo cho người khiếu nại biết kết quả giải quyết”.
Do vậy, chúng tôi sẽ hướng dẫn bác làm đề nghị điều chỉnh thông tin và chúng tôi sẽ báo cáo cơ quan lập danh sách cử tri để điều chỉnh lại thông tin đối với công dân Nguyễn Văn Ngọc theo đúng quy định ạ!
Bà Lan nhanh chóng điền vào phiếu đề nghị điều chỉnh thông tin. Vài ngày sau, danh sách được cập nhật lại và thông tin đã hoàn toàn chính xác.
Ở phía bên kia nhà văn hóa, Minh - một thanh niên vừa tròn 18 tuổi - đang hồi hộp tìm tên mình trong danh sách. Khi thấy tên được ghi rõ ràng, Minh không giấu được niềm vui. Đây là lần đầu tiên Minh được ghi tên trong danh sách cử tri, chính thức trở thành người thực hiện quyền bầu cử. Tuy nhiên Minh có thắc mắc là mẹ em đi làm ăn ở trên Hà Nội 2 năm nay và có đăng ký tạm trú trên Hà Nội rồi thì mẹ em sẽ được ghi tên vào danh sách cử tri ở đâu?
Anh Hùng tranh thủ giải thích cho Minh và các bạn trẻ:
Khoản 2 Điều 29 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định: “Mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi mình thường trú hoặc tạm trú”. Trong trường hợp này, mẹ em có nguyện vọng bỏ phiếu bầu cử tại nơi tạm trú cho nên sẽ được ghi tên vào danh sách cử tri ở nơi tạm trú.
Anh Hùng còn nhấn mạnh thêm:
- Danh sách cử tri sau khi được lập và niêm yết phải được quản lý, bảo quản chặt chẽ, không được tự ý sửa chữa ngoài quy định. Đến ngày bầu cử, danh sách cử tri là căn cứ để phát phiếu bầu, xác nhận cử tri đã tham gia bầu cử và phục vụ công tác kiểm phiếu theo đúng trình tự pháp luật.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và Nhân dân, danh sách cử tri của thôn An Bình được hoàn thiện đầy đủ, chính xác. Ngày bầu cử diễn ra trong không khí dân chủ, nghiêm túc; mỗi cử tri đều tự hào khi được thực hiện quyền làm chủ của mình thông qua lá phiếu bầu.
Qua câu chuyện trên có thể khẳng định: danh sách cử tri là nền tảng quan trọng quyết định sự thành công của cuộc bầu cử. Việc lập, niêm yết và quản lý danh sách cử tri đúng theo Luật Bầu cử không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan tổ chức bầu cử, mà còn cần sự quan tâm, giám sát và phối hợp của mỗi người dân.
Mỗi cử tri hãy: Chủ động kiểm tra thông tin của mình trong danh sách cử tri; Kịp thời phản ánh, kiến nghị khi phát hiện sai sót; Thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ bầu cử theo quy định pháp luật.
Làm tốt công tác danh sách cử tri chính là bảo đảm cho mỗi lá phiếu của Nhân dân được thực hiện đúng luật, góp phần xây dựng một cuộc bầu cử dân chủ, công bằng, minh bạch và thành công tốt đẹp.