Nhiều điểm mới đáng chú ý trong Luật Công chứng sửa đổi năm 2026

Thứ tư - 27/05/2026 06:46 11 0
Ngày 23/4/2026, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027 với nhiều quy định mới theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng cường ứng dụng dữ liệu số, tạo thuận lợi cho người dân và đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động công chứng.
Những sửa đổi lần này được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và thực tiễn phát triển của hoạt động công chứng trong giai đoạn mới.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc điều chỉnh khái niệm về công chứng và công chứng viên. Theo đó, Luật xác định rõ hoạt động công chứng phải được thực hiện bằng văn bản, bảo đảm tính chặt chẽ và minh bạch trong quá trình hành nghề. Bên cạnh đó, luật cũng quy định cụ thể thẩm quyền bổ nhiệm công chứng viên thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Quy định này góp phần làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước đối với đội ngũ công chứng viên tại địa phương.
Luật quy định giảm 06 loại giao dịch hiện đang bị bắt buộc phải công chứng theo các nghị định của Chính phủ gồm: Văn bản ủy quyền của người đã xuất cảnh cho người khác đứng tên mua nhà ở thuộc tài sản công; văn bản thỏa thuận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các đồng sở hữu; văn bản ủy quyền giải quyết thi hành án liên quan đến tài sản khi người phải thi hành án đã xuất cảnh; hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng kinh doanh bất động sản; văn bản ủy quyền thực hiện quyền khiếu nại và hợp đồng chuyển nhượng Văn phòng Thừa phát lại. Đây được xem là bước cải cách quan trọng nhằm giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.
Một điểm mới đáng chú ý liên quan đến việc ký và điểm chỉ trong văn bản công chứng, đó là việc điểm chỉ có thể được thực hiện đồng thời với việc ký nếu người yêu cầu công chứng có đề nghị. Điều này đồng nghĩa với việc công chứng viên sẽ không được tự yêu cầu người dân vừa ký vừa điểm chỉ nếu họ không có nhu cầu. Đặc biệt, Luật còn quy định việc ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng. Quy định này nhằm tăng cường tính minh bạch, hạn chế tranh chấp và phòng ngừa các hành vi giả mạo trong hoạt động công chứng.
Một trong những nội dung được người dân đặc biệt quan tâm là Luật quy định một số trường hợp cho phép sử dụng bản sao thay cho bản chính giấy tờ khi yêu cầu công chứng, gồm: giấy tờ tùy thân (thẻ căn cước, hộ chiếu); giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản; bản án, quyết định của tòa án… Trường hợp đã có dữ liệu về các thông tin trong thành phần hồ sơ yêu cầu công chứng (đủ điều kiện khai thác) thì người yêu cầu công chứng không phải cung cấp giấy tờ có chứa thông tin này. Thay vào đó có thể tự khai thác để cung cấp cho công chứng viên hoặc đề nghị công chứng viên khai thác dữ liệu (nộp phí khai thác theo quy định). Công chứng viên chỉ được yêu cầu bổ sung giấy tờ nếu không khai thác được hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác. Trong trường hợp công chứng văn bản từ chối nhận di sản, người yêu cầu công chứng không phải xuất trình bản chính các giấy tờ sau: giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản; bản án, quyết định của tòa án, hoặc quyết định khác về việc xử lý tài sản.
Quy định này nhằm tạo điều kiện cho người yêu cầu công chứng được thuận lợi hơn, linh hoạt hơn, không gây thiệt hại cho các chủ thể khác.
Luật bãi bỏ quy định cơ sở dữ liệu công chứng phải chứa thông tin về nguồn gốc tài sản. Công chứng viên chỉ cần xác định tài sản thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng của ai và tại thời điểm công chứng thì có bị hạn chế hay ngăn chặn thực hiện giao dịch không. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc chỉ đạo quản lý, khai thác, sử dụng cũng như bảo đảm kết nối, tích hợp các dữ liệu công chứng của địa phương với cơ sở dữ liệu công chứng được xây dựng theo quy định của luật.
Luật quy định UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xem xét, quyết định chuyển giao thẩm quyền chứng thực của chủ tịch UBND cấp xã cho tổ chức hành nghề công chứng để thực hiện công chứng giao dịch tại những địa bàn cấp xã đã phát triển được tổ chức hành nghề công chứng đáp ứng yêu cầu. Quy định này vừa bảo đảm quyền tự quyết, tự chịu trách nhiệm của địa phương, vừa phù hợp với định hướng đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động công chứng, giảm gánh nặng cho cơ quan hành chính cấp xã.
Có thể thấy, Luật Công chứng sửa đổi năm 2026 đã đưa ra nhiều thay đổi theo hướng hiện đại hóa hoạt động công chứng, tăng cường ứng dụng dữ liệu số, giảm thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch trong giao dịch dân sự. Những quy định mới không chỉ tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước, xây dựng nền công chứng chuyên nghiệp, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp và chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn hiện nay.

Tác giả bài viết: Xuân Vũ

 Tags: xã hội, tăng cường, quốc hội, thông qua, hoạt động, sửa đổi, bổ sung, thi hành, quy định, thủ tục, hiệu lực, thuận lợi, ứng dụng

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Danh mục
Thông tin nổi bật
Tài liệu tuyên truyền
Làm bài thi
Thăm dò ý kiến

Bạn biết tới Cổng thông tin PBGDPL Thái Nguyên qua đâu ?

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập135
  • Hôm nay31,027
  • Tháng hiện tại911,344
  • Tổng lượt truy cập33,469,981
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây