Giữa buổi sáng đầu hè tại xã Yên Bình, trên bầu trời bỗng xuất hiện mây đen bao phủ và những hạt mưa nặng hạt trút xuống. Tại một ngôi nhà 2 tầng ở trung tâm xã cũng đang có một cơn giông u ám với những tiếng thở dài thườn thượt xen lẫn tiếng khóc. Bỗng giọng một người đàn ông mệt mỏi vang lên:
- Bà thôi chưa, khóc mãi có giải quyết được vấn đề gì không?
Người vừa cất giọng nói là ông Minh, một người nông dân hơn 60 tuổi, cả đời gắn bó với ruộng vườn, ao cá. Ông luôn tự hào về gia đình của mình với người vợ hiền lành và hai người con một gái một trai ngoan ngoãn, chăm chỉ. Con gái cả của ông đã lấy chồng ở xã bên, còn cậu con trai út hiện đang mở cửa hàng sửa chữa và buôn bán phụ tùng xe máy trong xã.
Tưởng chừng cuộc sống cứ êm đềm trôi qua nhưng mọi thứ bỗng sụp đổ khi tối hôm trước vợ chồng ông phát hiện Tuấn - cậu con trai vốn ngoan ngoãn, đang lén lút sử dụng ma túy tổng hợp (dạng đá) ngay trong phòng ngủ. Quá bàng hoàng, ông Minh khụy xuống; còn bà Hòa - mẹ Tuấn - chỉ biết ôm mặt khóc nức nở. Tuấn quỳ dưới chân bố mẹ, thú nhận mình bị lôi kéo trong những buổi ăn nhậu cùng nhóm bạn "dân chơi"; cậu đã sử dụng loại ma túy này được 2 tháng và bắt đầu cảm thấy tinh thần hoảng loạn, mất ngủ triền miên.
Sau một đêm không ngủ, dù rất giận con trai nhưng ông quyết định không thể giấu giếm mà phải cai nghiện cho con. Nghĩ là làm, ông gọi ngay cho con gái và con rể ở xã bên để nói chuyện này. Con rể ông là cán bộ tư pháp xã, ông tin chắc chắn anh sẽ giúp đỡ được gia đình về vấn đề này. Nghe bố gọi, vợ chồng người con gái vội về ngay. Vừa bước vào cổng, cô con gái đã cất tiếng hỏi ngay:
- Bố mẹ, bố nói thật ạ, sao thằng Tuấn lại nghiện được ạ? Chắc là có nhầm lẫn gì ở đây rồi, em nó vốn ngoan ngoãn chăm chỉ từ nhỏ, không thể nào lại nghiện ma túy được!
- Nó đã nói thật với bố mẹ rồi, thằng này nó dùng ma túy được 2 tháng nay, giá mà nhầm lẫn thì bố mẹ cũng mừng.
Dứt lời ông quay sang con rể:
- Hải, con là cán bộ tư pháp xã, nắm được nhiều quy định, con xem có cách nào giúp em Tuấn cai nghiện được không?
Anh Hải bèn trả lời:
- Thưa bố, bố mẹ nghĩ vậy là đúng đấy ạ, bây giờ gia đình ta phải cho em Tuấn cai nghiện thôi, nếu cứ giấu giếm thì coi như là đã giết em rồi.
- Bố cũng nghĩ vậy, nhưng giờ rối trí quá không biết nên làm gì đây.
- Kể từ ngày 01/7/2026 này, Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 sẽ có hiệu lực thi hành. Dạo này con đang nghiên cứu các quy định của Luật để chuẩn bị tuyên truyền, phổ biến cho bà con bố ạ, con có cầm cả Luật sang đây. Theo như Luật quy định thì ta có thể để em Tuấn cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng đấy ạ!
Ông Minh nghe vậy sốt sắng hỏi:
- Có cách cai nghiện như thế hả con, cụ thể như nào con nói rõ hơn đi để cả nhà cùng nghe.
- Vâng ạ, theo quy định tại Điều 28 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 và theo Điều 30 Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2026) thì có 02 hình thức cai nghiện bao gồm cai nghiện ma túy tự nguyện và cai nghiện ma túy bắt buộc.
Nói rồi anh vừa mở Luật vừa tiếp tục: Theo con thấy, nên cho Tuấn cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng là hợp lý nhất bố mẹ ạ.
Bà Hòa bèn nói:
- Thế nhưng mà cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng là như nào hả con?
- Mẹ ạ, Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 quy định tại khoản 1 Điều 30 như thế này: “Cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng là việc người nghiện ma túy thực hiện cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng với sự hỗ trợ chuyên môn của tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy, sự phối hợp, trợ giúp của gia đình, cộng đồng và chịu sự quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã”.
- Tức là thằng Tuấn sẽ đăng ký cai nghiện tại nhà với sự giúp đỡ của gia đình, cộng đồng và các cơ quan chức năng đúng không con. Thế thời hạn là bao lâu, đến khi nó hết nghiện hay là pháp luật có quy định hả con - ông Hải hỏi.
- Hiểu nôm na là như thế bố ạ! Còn thời hạn cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng là từ đủ 06 tháng đến 12 tháng.
- À, hóa ra là như vậy. Được rồi, ta sẽ đưa thằng Tuấn lên công an, chắc chắn các đồng chí ấy sẽ giúp đỡ được.
Nói rồi ông quay sang Tuấn - đã đứng nép bên cửa tự bao giờ - và nói:
- Tuấn, chắc con cũng nghe anh Hải nói rồi, giờ ta đi lên công an xã, chắc chắn con sẽ cai nghiện được. Làm sai thì phải biết sửa. Cố gắng lên, cả nhà mình cùng cố gắng!
Tuấn cúi gằm mặt, mắt đỏ hoe:
- Con xin lỗi cả nhà, con sai rồi. Con sẽ cố gắng cai nghiện, sẽ không phụ lòng của cả gia đình ta. Cả nhà hãy tin con ạ!
- Giờ mẹ con bà ở nhà, tôi và thằng Hải đưa thằng Tuấn lên công an xã đây.
Ba bố con đi ra cửa hướng về trụ sở Công an xã, trời đã hết mưa, nắng chiếu rọi khắp sân, len lỏi qua khe cửa sổ chiếu vào trong nhà khiến căn nhà sáng bừng hẳn lên. Sau cơn mưa trời lại sáng, ngày mai chắc chắn sẽ tốt hơn hôm nay!