Phiên tòa nặng tâm tư
Ngày 20/06/2025, Phiên tòa sơ thẩm xét xử V.Đ.D - một thanh niên dân tộc thiểu số không chỉ là nơi pháp luật lên tiếng, mà còn là một bài học đắt giá, đong đầy cảm xúc cho những người trẻ và cả người lớn trong xã hội. Đây là vụ án " Hiếp dâm người dưới 16 tuổi " vi phạm điểm a, K 1, Điều 142 BLHS, do bị cáo VQD là người trực tiếp thực hiện. Hành vi của VQD đã xâm phạm đến quyền được bảo vệ về nhân phẩm, danh dự của trẻ em, xâm phạm đến sức khoẻ và sự phát triển bình thường của trẻ em.
Bị cáo và bị hại quen nhau qua mạng xã hội Facebook, đã nảy sinh tình cảm yêu đương. Tuy nhiên, do bị cáo đã ép buộc quan hệ tình dục với bị hại khi bị hại chưa sẵn sàng, trong khi bị hại mới 13 tuổi 7 tháng.
Bị cáo VĐ.D là người dân tộc thiểu số Sán Dìu, sinh sống trong điều kiện hoàn cảnh đặc biệt khó khăn: cha nghiện ma túy, mẹ đi lấy chồng khác, từ nhỏ bị cáo sống cùng ông bà, thiếu sự chăm sóc và giáo dục đầy đủ từ gia đình.
Khi phạm tội, bị cáo chưa đủ 18 tuổi, đang trong giai đoạn phát triển về nhận thức, tâm sinh lý, hiểu biết pháp luật hạn chế.
Vì hoàn cảnh khó khăn, bị cáo đã sớm phải lao động để mưu sinh, xin làm công nhân tại khu công nghiệp Yên Bình (Phổ Yên), cố gắng vươn lên bằng sức lao động chân chính.
Bị cáo phạm tội lần đầu, chưa có tiền án tiền sự, là người chưa thành niên, thuộc dân tộc thiểu số, có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn. Bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối lỗi, tại phiên toà phía gia đình bị cáo đã đồng ý mức bồi thường 40 triệu đồng do bố bị hại yêu cầu. Hành vi phạm tội có nguyên nhân một phần từ nhận thức pháp luật hạn chế, thiếu sự định hướng từ người lớn, đặc biệt là thiếu vắng môi trường giáo dục lành mạnh.
Từ những giọt nước mắt tiếc nuối, ân hận
Khi Hội đồng xét xử tuyên bố vào nghị án, D. òa khóc, người mẹ chạy đến ôm chầm lấy con trai mình. Giọt nước mắt rơi xuống muộn màng của bị cáo không chỉ thể hiện sự lo sợ, hối lỗi, mà còn chất chứa cả một tuổi thơ thiếu vắng tình thương, thiếu định hướng, thiếu kiến thức pháp luật và kỹ năng sống. Giọt nước mắt của người mẹ như chất chứa cả sự hối hận vì đã bỏ con đi lấy chồng để con cho người chồng nghiện và ông, bà nội chăm sóc nuôi dưỡng .
Sinh ra trong gia đình đặc biệt khó khăn Bố nghiện ma túy, mẹ đi lấy chồng khác, D. từ nhỏ đã sống cùng ông bà. Không được học hành đầy đủ, chưa kịp trưởng thành về nhận thức, D. sớm lao vào cuộc sống mưu sinh. 17 tuổi, em làm công nhân tại khu công nghiệp, bước chân vào thế giới người lớn với đầy cạm bẫy - một cách rất bản năng.
D. quen một bé gái mới hơn 13 tuổi qua mạng xã hội. Họ gọi đó là tình yêu tuổi trẻ. Nhưng vì sự non nớt, thiếu hiểu biết pháp luật, D. đã có những hành vi vượt giới hạn pháp lý, vi phạm nghiêm trọng đến sự an toàn và phát triển của trẻ vị thành niên.
Tại tòa, D. không quanh co, không chối tội. Em chỉ biết cúi đầu nhận lỗi, mong được tha thứ, mong có cơ hội làm lại. Luật sư đã nói rõ: đây là hậu quả đáng tiếc xuất phát từ sự thiếu kiến thức pháp luật, chứ không phải do bản chất xấu xa hay hành vi cố tình tổn hại người khác. Bị cáo đã bật khóc, ôm mẹ và thể hiện sự day dứt, hối hận sâu sắc, điều này cho thấy bản chất bị cáo không phải người xấu, mà là một thanh niên non trẻ thiếu hiểu biết pháp luật và chưa kiểm soát được hành vi. Còn người mẹ rất hối hận vì những tháng ngày qua mải mê với gia đình mới mải mê với công việc với cơm áo gạo tiền nên đã chưa làm tròn trách nhiệm với người con trai dẫn đến hậu quả ngày hôm nay cũng có phần trách nhiệm.
Đến vấn đề xã hội cần quan tâm
Câu chuyện của D. là hồi chuông cảnh tỉnh, chúng ta đã thật sự trang bị cho con em mình đủ kỹ năng, hiểu biết để bước vào đời chưa? Pháp luật không cho phép tình yêu tuổi học trò dẫn đến hành vi xâm phạm trẻ em, nhưng liệu có bao nhiêu người trẻ hiểu điều đó một cách đúng đắn và đầy đủ?
Từ nỗi đau của D., xã hội cần nhìn lại: đã đến lúc phải phổ cập mạnh mẽ hơn nữa về giáo dục giới tính và pháp luật trong học đường, trong gia đình và cộng đồng, để mỗi người trẻ lớn lên không chỉ với tri thức mà còn với sự hiểu biết đúng đắn về hành vi và hậu quả.
Cảnh tỉnh về hậu quả của việc thiếu hiểu biết pháp luật - đặc biệt là trong các quan hệ yêu đương sớm, thiếu kiểm soát. Nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục giới tính và pháp luật cho thế hệ trẻ, nhất là những em có hoàn cảnh thiệt thòi, vùng sâu vùng xa. Kêu gọi sự cảm thông và tạo cơ hội cho người trẻ lầm lỗi được sửa sai, thay vì chỉ trừng phạt. Thông điệp cảnh tỉnh - Giáo dục là lá chắn đầu tiên trước sai lầm.
Phiên tòa hôm nay không chỉ xử một bị cáo, mà đang “gióng lên hồi chuông” cho tất cả các bậc cha mẹ, nhà trường và cộng đồng. Khi một đứa trẻ phạm tội, đằng sau đó thường là những khoảng trống về tình thương, sự giáo dục và kỹ năng sống.
Cha mẹ cần gần gũi, lắng nghe, hướng dẫn con nhiều hơn - không chỉ chăm lo ăn học mà còn trang bị cho con hiểu biết pháp luật, giới tính, cách hành xử đúng đắn trong các mối quan hệ. Nhà trường và xã hội cần đưa giáo dục giới tính, giáo dục pháp luật vào thực tế - không chỉ trên sách vở mà bằng những bài học cụ thể, thiết thực và phù hợp với lứa tuổi. Thanh thiếu niên cần được định hướng và chia sẻ sớm về những ranh giới pháp lý trong tình cảm, tình dục, để không đánh mất tuổi trẻ chỉ vì thiếu hiểu biết.
Giọt nước mắt của D. hôm nay - tuy muộn - vẫn là một lời nhắc nhở đầy tính nhân văn. Hãy để lỗi lầm của em trở thành bài học cảnh tỉnh, để không còn những thanh xuân bị đánh đổi bởi sự thiếu hiểu biết và vô tình./.