Câu chuyện pháp luật: MỘT CÚ CLICK, NHIỀU HỆ LỤY: CẢNH BÁO KHI DÙNG AI

Thứ năm - 30/04/2026 03:15 3 0

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng phổ biến, nó có thể hỗ trợ con người trong học tập, làm việc và sáng tạo nhiều nội dung. Tuy nhiên, nếu sử dụng thiếu hiểu biết hoặc lợi dụng AI vào mục đích xấu thì có thể dẫn đến những hành vi vi phạm pháp luật.
Nam là sinh viên năm cuối của một trường đại học tại thành phố. Gần đây, Nam biết đến một số công cụ trí tuệ nhân tạo có khả năng tạo hình ảnh và video giống người thật. Thấy công nghệ này thú vị, Nam rất thích thú và bắt đầu thử tạo các video giả mạo khuôn mặt của người khác để đăng lên mạng xã hội.
Một buổi tối, Nam hào hứng khoe với bạn cùng phòng là Tuấn:
- Nam: Tuấn ơi, xem cái này này!
- Tuấn: Ha ha! Cậu siêu thật đấy, làm thế nào đấy
- Nam: Tớ thử dùng AI ghép khuôn mặt vào video, nhìn giống thật lắm!
- Tuấn: Đúng là thời buổi công nghệ 4.0 nhỉ. Cậu định dùng nó làm gì?
- Nam: Thì đăng lên mạng cho vui thôi. Mọi người chắc sẽ thích.
Những ngày sau đó, Nam tạo một vài video ghép mặt bạn bè vào các đoạn clip hài hước rồi đăng lên mạng xã hội. Ban đầu ai cũng thấy thú vị.
Tuy nhiên, một hôm Nam nảy ra ý định ghép hình ảnh của anh Quang là người quen trong khu trọ vào một đoạn video có nội dung không đúng với anh Quang và đăng lên Facebook với suy nghĩ đơn giản là “trêu đùa cho vui” để câu like. Không ngờ, đoạn video nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, khiến nhiều người hiểu nhầm về anh Quang và để lại nhiều bình luận tiêu cực. Biết chuyện, anh Quang đã sang phòng gặp Nam để nói chuyện:
- Anh Quang: Nam! đoạn video ghép hình ảnh của anh đang lan truyền trên mạng là do em làm phải không?
- Nam thừa nhận: Dạ đúng là em làm, nhưng em chỉ ghép cho vui thôi mà anh.
- Anh Quang: Em nghĩ là vui, là trò đùa, nhưng nhiều người xem lại tưởng là thật. Điều đó khiến anh bị hiểu lầm và ảnh hưởng đến công việc của anh. Những nội dung sai sự thật như vậy không thể coi là chuyện đùa được.
- Nam vẫn cố phân trần: Em chỉ đăng lên cho vui thôi, ai ngờ mọi người lại chia sẻ nhiều như vậy.
Thấy Nam chưa nhận thức được vấn đề, anh Quang nói thẳng:
- Không phải cứ nói là “cho vui” thì muốn đăng gì lên mạng cũng được. Việc em ghép hình ảnh người khác vào video sai sự thật rồi đăng lên mạng có thể vi phạm pháp luật, xâm phạm danh dự và uy tín của người khác.
- Nam: Anh làm gì mà căng thế, cùng lắm em gỡ bài xuống chứ gì.
Bức xúc trước thái độ của Nam, anh Quang quyết định phản ánh tới cơ quan chức năng để đề nghị làm rõ sự việc. Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan chức năng đã tiến hành xác minh và mời Nam đến làm việc.
Sau khi tiếp nhận phản ánh của anh Quang, cơ quan chức năng đã tiến hành xác minh và mời Nam đến làm việc.
Tại buổi làm việc, cán bộ hỏi:
- Anh Nam cho biết, đoạn video ghép hình ảnh của anh Quang đang lan truyền trên mạng xã hội có phải do anh tự tạo và đăng tải trên mạng xã hội không?
- Nam thừa nhận: Dạ… đúng là em làm. Nhưng em chỉ ghép với mục đích trêu đùa cho vui thôi, không có ý xúc phạm hay gây ảnh hưởng đến anh Quang.
Cán bộ giải thích:
- Việc Anh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tạo video có nội dung sai sự thật rồi đăng tải lên mạng xã hội đã làm ảnh hưởng đến danh dự và uy tín của anh Quang. Hành vi này là cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên môi trường mạng.
- Nam ngạc nhiên: Em…em không nghĩ việc đó lại nghiêm trọng đến thế ạ.
Cán bộ tiếp tục phân tích:
- Pháp luật đã quy định rất rõ về vấn đề này, cụ thể như sau:
Điểm g khoản 2 Điều 7 Luật An ninh mạng năm 2025 quy định hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng:
“2. Thực hiện hành vi sau trên không gian mạng:
g) Sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật; tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin quy định tại khoản 1 Điều này”
Ngoài ra, theo điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP) quy định hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên mạng xã hội có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
Trường hợp, nếu hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hơn, người thực hiện còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác hoặc tội vu khống theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Sau khi được nghe cán bộ giải thích, Nam mới thực sự nhận ra sai phạm của mình:
- Dạ, em hiểu rồi. Em sẽ gỡ bỏ ngay video và xin lỗi anh Quang. Em xin rút kinh nghiệm và sẽ cẩn trọng hơn khi sử dụng công nghệ.
Cán bộ nhắc nhở:
- Trí tuệ nhân tạo là công nghệ hữu ích, nhưng khi sử dụng cần tuân thủ pháp luật và tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Trí tuệ nhân tạo đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, việc sử dụng công nghệ này cần gắn với ý thức trách nhiệm và sự tuân thủ pháp luật. Mỗi cá nhân khi tạo lập, đăng tải hoặc chia sẻ thông tin trên môi trường mạng cần kiểm chứng nội dung, không bịa đặt, xuyên tạc hoặc làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của người khác. Việc sử dụng công nghệ đúng mục đích, đúng quy định sẽ góp phần xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn và lành mạnh.

Câu chuyện trên là lời cảnh tỉnh cho nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, khi sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo hiện nay. Chỉ vì suy nghĩ “đăng cho vui” nhưng thiếu hiểu biết pháp luật, người sử dụng có thể vô tình thực hiện hành vi vi phạm, thậm chí phải chịu xử lý theo quy định của pháp luật. Do đó, mỗi người cần thận trọng khi sử dụng công nghệ, tôn trọng quyền riêng tư, danh dự của người khác và tuân thủ các quy định của pháp luật khi tham gia mạng xã hội.

Tác giả bài viết: CTV