Trong xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, dữ liệu là một trong những nguồn lực quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, là mạch máu vận hành của chính quyền số và xã hội số. Nhận thức rõ tầm quan trọng cốt lõi đó, ngày 02/4/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Kế hoạch số 132/KH-UBND, chính thức triển khai Chiến dịch 100 ngày số hóa, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu trên địa bàn tỉnh.
Một trong những điểm nổi bật của Chiến dịch là tinh thần vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cơ sở. Ngay sau khi ban hành Kế hoạch, Tổ Công tác tham mưu chỉ đạo, tổ chức, thực hiện Chiến dịch 100 ngày số hóa, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã nhanh chóng được thành lập để chỉ đạo trực tiếp.
Sở Nội vụ đã chủ động ban hành trên 40 văn bản đôn đốc, hướng dẫn nghiệp vụ chuyên môn đối với nghiệp vụ số hóa hồ sơ tài liệu lưu trữ, hướng dẫn chỉnh lý tài liệu giấy... để các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuận lợi trong quá trình thực hiện. Nhằm đảm bảo tính đồng bộ, chính xác và thống nhất về mặt kỹ thuật, công tác đào tạo, tập huấn được triển khai quyết liệt bằng nhiều hình thức linh hoạt:
Tổ chức 02 hội nghị trực tuyến hướng dẫn chỉnh lý tài liệu, lựa chọn tài liệu lưu trữ số hóa; cập nhật hồ sơ điện tử, cập nhật văn bản, tài liệu điện tử vào hồ sơ trên Hệ thống quản lý văn bản và điều hành (Hệ thống QLVB) tỉnh Thái Nguyên với hơn 100 điểm cầu trên toàn tỉnh; phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức 30 Hội nghị hướng dẫn trực tiếp tại các cơ quan đơn vị về cập nhật Danh mục hồ sơ, hồ sơ điện tử phục vụ hoạt động chuẩn hóa hồ sơ điện tử trên Hệ thống QLVB, hướng dẫn nghiệp vụ chỉnh lý tài liệu giấy từ năm 2015 trở về trước, lựa chọn tài liệu lưu trữ thực hiện scan, số hóa tài liệu theo quy định với sự tham gia của hơn 1.000 lãnh đạo, công chức, viên chức.
Vận dụng tối đa các công cụ số để xóa nhòa khoảng cách địa lý: Thiết lập nhóm tương tác Zalo mang tên “THỰC HIỆN KẾ HOẠCH SỐ 132/KH-UBND” với hơn 200 thành viên phục vụ trao đổi, hỏi và giải đáp các nội dung; Mở các phòng họp trực tuyến Zoom định kỳ từ 16h đến 18h hằng ngày, bố trí công chức có chuyên môn trực tiếp hướng dẫn nghiệp vụ thực hiện một số nội dung, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực lưu trữ đến hơn 100 điểm cầu mỗi ngày (bắt đầu từ ngày 07/6/2026 đến hết ngày 12/6/2026).
Bố trí nguồn nhân lực thường trực giải đáp, hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, đơn vị nghiệp vụ về công tác văn thư, lưu trữ và hoạt động lưu trữ: cập nhật hồ sơ, cập nhật văn bản điện tử vào hồ sơ trên Hệ thống QLVB, chỉnh lý tài liệu, lựa chọn hồ sơ, tài liệu lưu trữ số hóa bằng nhiều hình thức như qua điện thoại, zalo, UltraViewer...
Với khối lượng hồ sơ cần lưu trữ, phân loại điện tử lớn đã đặt ra bài toán hóc búa về nhân lực. Tỉnh Thái Nguyên đã giải bài toán này bằng cách chỉ đạo các cơ quan, tổ chức, đơn vị trên địa bàn huy động nguồn nhân lực để thực hiện nhiệm vụ với tổng số hơn 4.200 lượt người hỗ trợ tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị (bao gồm 1.824 công chức, viên chức; 2.200 giáo viên được điều động từ ngành giáo dục; 177 chiến sĩ lực lượng vũ trang địa phương). Sự hiệp lực này đã tạo nên không khí thi đua sôi nổi tại các cơ quan, đơn vị trên toàn tỉnh.
Hoạt động kiểm tra được thực hiện thường xuyên, liên tục, lồng ghép nhằm tháo gỡ khó khăn ngay tại cơ sở: Trong tháng 4 và tháng 5/2026, Sở Nội vụ lồng ghép kiểm tra Chiến dịch 100 ngày cùng Đoàn kiểm tra công vụ, cải cách hành chính tại 08 xã, phường. Tổ công tác Sở Nội vụ, Sở Khoa học và Công nghệ làm việc trực tiếp tại 14 cơ quan, đơn vị trọng điểm để nắm bắt tiến độ. Từ ngày 01/6/2026 đến 04/6/2026, triển khai 06 đoàn kiểm tra liên ngành tiến hành tổng kiểm tra tại 92/92 UBND xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Sau 100 ngày thực hiện, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của thủ trưởng các đơn vị và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Chiến dịch đã hoàn thành cơ bản các mục tiêu cốt lõi đề ra tại Kế hoạch số 132/KH-UBND với nhiều kết quả tích cực đáng ghi nhận:
Khối lượng tài liệu giấy từ năm 2015 trở về trước có tần suất sử dụng cao đã được lựa chọn, lưu trữ. Kết quả, toàn tỉnh đã thực hiện scan và số hóa hoàn chỉnh 1.527,5 mét tài liệu (đạt tỷ lệ 97%) với tổng số trang lên tới 7.607.700 trang A4 (Trong đó: khối các sở, ban, ngành và đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh thực hiện: 5.802.349 trang A4; khối UBND các xã, phường thực hiện: 1.805.351 trang A4). Đáng chú ý, có 104/113 cơ quan, tổ chức, đơn vị đã hoàn thành xuất sắc 100% mục tiêu số hóa giai đoạn này.
Đối với dữ liệu giai đoạn từ tháng 8/2023 đến 31/3/2026: 100% hồ sơ, văn bản điện tử được thu thập, chuẩn hóa. Số lượng hồ sơ điện tử đã lập và cập nhật trên Hệ thống QLVB của tỉnh đạt 119.333 hồ sơ (số lượng hồ sơ điện tử đã cập nhật văn bản, tài liệu điện tử là 100.666 hồ sơ). Tỷ lệ hoàn thành cập nhật văn bản giai đoạn 2023 - 2025 đạt 93% với 42.321 hồ sơ, tạo ra một hệ thống dữ liệu thông suốt, giúp việc tra cứu hồ sơ hiện hành chỉ còn tính bằng giây thay vì bằng ngày như trước đây. Riêng năm 2026, quy trình tạo lập hồ sơ điện tử đã đi vào nền nếp theo đúng tiến độ diễn biến công việc. Có 89/113 đơn vị hoàn thành mục tiêu đạt tỷ lệ 100%.
Sau sáp nhập và sắp xếp tổ chức bộ máy, khối lượng tài liệu giấy tồn đọng giữa các địa giới hành chính cũ (Thái Nguyên và Bắc Kạn) cần xử lý rất lớn, tạo nên một bài toán vô cùng phức tạp. Tổng số hồ sơ tài liệu giấy đã được phân loại, chỉnh lý đạt 27.246,3 mét trên tổng số 30.994,6 mét (đạt tỷ lệ 88%). Cụ thể: Hoàn thành rà soát, chỉnh lý 100% tài liệu giấy giai đoạn từ 2015 trở về trước với khối lượng 5.971,6 mét. Đối với tài liệu tồn đọng giai đoạn 2016 đến 30/6/2025: phân loại, sắp xếp theo nhóm lĩnh vực được khoảng 21.274,7 mét (trong đó chỉnh lý hoàn chỉnh 14.727,8 mét, loại bỏ 6.546,9 mét tài liệu hết giá trị); còn 3.748,3 mét tài liệu đang tiếp tục được phân loại, sắp xếp. Đối với tài liệu kết thúc hoạt động của UBND cấp huyện và các cơ quan chuyên môn: Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh tiếp nhận khoảng 18.948 mét, tiến hành chỉnh lý hoàn chỉnh 1.874 mét, phân loại sắp xếp 1.110 mét và loại ra 470 mét tài liệu không có giá trị. Việc loại bỏ các tài liệu không còn giá trị giúp giải phóng không gian lưu trữ đáng kể cho các cơ quan.
Không dừng lại ở việc số hóa thủ công, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ lớn như VNPT, Viettel để xây dựng hệ thống kết nối tự động. Đến nay, Trung tâm dữ liệu của tỉnh đã tích hợp thành công 54 CSDL chuyên ngành, trong đó có 29 CSDL được kết nối tự động thông qua nền tảng API. Những dữ liệu trọng tâm về Kinh tế - Xã hội, Dịch vụ công, Y tế, Giáo dục giờ đây đã hiển thị trực quan lên Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) và ứng dụng di động App IOC, giúp lãnh đạo tỉnh có cái nhìn toàn cảnh để đưa ra quyết sách nhanh chóng, chính xác.
Bên cạnh những điểm sáng rực rỡ, kết quả tích cực đã đạt được, Chiến dịch cũng là dịp để nhìn nhận một cách trực diện vào những hạn chế, khó khăn mang tính nội tại của hệ thống lưu trữ hiện nay:
Một là, một số thủ trưởng cơ quan, đơn vị chưa thực sự sát sao; chế độ báo cáo tiến độ theo tuần còn muộn, số liệu báo cáo chung chung, thiếu số liệu cụ thể.
Hai là, việc sáp nhập bộ máy hành chính để lại lượng tài liệu giấy quá lớn. Nhiều đơn vị sở ngành gánh trên vai hàng ngàn mét tài liệu chưa được chỉnh lý (Sở Nông nghiệp và Môi trường 2.624,8 mét, Sở Tài chính 1.844,5 mét, Sở Xây dựng 1.605,7 mét...). Khối lượng này gây quá tải cho công tác phân loại vì đòi hỏi chuyên môn nghiệp vụ lưu trữ rất sâu.
Ba là, toàn tỉnh hiện chỉ có 599 nhân sự làm công tác văn thư, lưu trữ, trong đó có tới 495 người là kiêm nghiệm, chỉ có 104 người chuyên trách. Số lượng người có trình độ từ trung cấp chuyên ngành trở lên chỉ đạt 88/599 người. Đội ngũ này chủ yếu mạnh về văn thư hành chính, thiếu kiến thức chuyên sâu về hoạt động lưu trữ lịch sử và kỹ năng công nghệ thông tin.
Bốn là, hạ tầng công nghệ thông tin để phục vụ hoạt động số hóa như máy chủ, thiết bị mạng... chưa bảo đảm để thực hiện nhiệm vụ số hóa tài liệu. Nguồn kinh phí để thực hiện hoạt động chỉnh lý tài liệu, số hóa tài liệu lưu trữ còn khó khăn.
Năm là, sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhiều CSDL của tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn (trước sắp nhập) có sự trùng lặp, một số dữ liệu chưa bảo đảm các thông tin theo yêu cầu quy định.
Để Chiến dịch tiếp tục đạt kết quả tích cực trong thời gian tới, cần tiếp tục tăng cường kiểm tra đôn đốc, kịp thời hướng dẫn, theo gỡ khó khăn vướng mắc phát sinh trong công tác này. Kịp thời ghi nhận và biểu dương 69 tập thể đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đúng lộ trình, đặc biệt đối với các đơn vị đạt kết quả vượt trội. Đồng thời, phê bình các cơ quan, tổ chức, đơn vị chưa hoàn thành các mục tiêu trọng tâm đề ra tại Kế hoạch số 132/KH-UBND.
Chiến dịch 100 ngày số hóa, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã mang lại những dấu ấn đậm nét. Chiến dịch đã góp phần làm thay đổi nhận thức về giá trị của dữ liệu. Từ những kho tài liệu giấy tĩnh lặng, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung". Thông qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, giúp phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn./.