81 NĂM NGÀNH TƯ PHÁP VIỆT NAM - TỰ HÀO TRUYỀN THỐNG, VỮNG BƯỚC TRONG KỶ NGUYÊN PHÁT TRIỂN MỚI

Thứ năm - 27/08/2026 23:42 5 0
Cách đây 81 năm, ngày 28/8/1945, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra Tuyên cáo thành lập Nội các Thống nhất quốc gia, trong đó có Bộ Tư pháp. Dấu mốc lịch sử ấy đánh dấu sự ra đời của ngành Tư pháp Việt Nam, mở đầu hành trình đồng hành cùng dân tộc trong xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, giữ gìn kỷ cương, phép nước.
Trải qua 81 năm xây dựng và trưởng thành, các thế hệ cán bộ ngành Tư pháp đã không ngừng vun đắp truyền thống đoàn kết, trách nhiệm, tận tụy, đổi mới và sáng tạo; đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp Việt Nam (28/8/1945 - 28/8/2026) là dịp để cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ngành Tư pháp ôn lại chặng đường xây dựng, trưởng thành; tri ân các thế hệ đi trước, đồng thời nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình trước yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
 
Picture1
(Đ/c Nông Quang Nhất – Phó Chủ tịch UBND tỉnh chụp ảnh lưu niệm cùng tập thể Lãnh đạo, cán bộ,
công chức, viên chức, người lao động Sở Tư pháp)
 
Đối với ngành Tư pháp tỉnh Thái Nguyên, dịp kỷ niệm năm nay càng có ý nghĩa khi toàn tỉnh đang tiếp tục vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoàn thiện tổ chức bộ máy sau sắp xếp, đồng thời đẩy mạnh đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, cải cách hành chính và chuyển đổi số.
TƯ PHÁP THÁI NGUYÊN TRONG KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN MỚI
Từ ngày 01/7/2025, Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên được thành lập trên cơ sở sắp xếp, hợp nhất Sở Tư pháp tỉnh Bắc Kạn và Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên. Việc mở rộng địa bàn, quy mô quản lý và sự đa dạng về điều kiện kinh tế - xã hội đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực tư pháp.
Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy mà còn phải bảo đảm sự thống nhất, liên tục trong thực hiện nhiệm vụ; kịp thời rà soát, xử lý các quy định chịu tác động của việc sắp xếp; thống nhất quy trình nghiệp vụ và tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ cấp xã trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trước ngày 01/7/2025, hai Sở Tư pháp có tổng số 18 đầu mối. Sau sắp xếp, Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên có 12 đầu mối, gồm 04 phòng và 08 đơn vị sự nghiệp, giảm 06 đầu mối, tương ứng 33,33%. Đến ngày 25/4/2026, Sở thực hiện sắp xếp bộ máy còn 11 đầu mối, gồm 04 phòng và 07 đơn vị sự nghiệp, giảm 07 đầu mối, tương ứng 38,9% so với trước hợp nhất.
Tổng số cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc tại Sở là 119 người (trong đó có 27 người có trình độ thạc sĩ luật, 88 người có trình độ cử nhân luật). Tại các xã, phường, có 214 công chức phụ trách lĩnh vực tư pháp, hộ tịch, trong đó 145 công chức có trình độ cử nhân luật trở lên.
Cùng với kiện toàn tổ chức, Sở Tư pháp đã chủ động ban hành và tham mưu ban hành trên 25 văn bản liên quan đến triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; được UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh ủy quyền tại 06 quyết định với tổng số 36 nhiệm vụ. Sở đã tham mưu, trình UBND tỉnh ban hành 35 quyết định công bố danh mục thủ tục hành chính. Hiện tổng số thủ tục hành chính thuộc chức năng quản lý của Sở là 215 thủ tục, gồm 07 thủ tục dùng chung, 157 thủ tục cấp tỉnh và 51 thủ tục cấp xã.
Việc kiện toàn tổ chức gắn với phân cấp, phân quyền, chuẩn hóa quy trình và hướng dẫn nghiệp vụ đã góp phần bảo đảm hoạt động tư pháp trên địa bàn tỉnh được duy trì liên tục, thông suốt, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước và giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp.
Trong không gian phát triển mới, yêu cầu đối với ngành Tư pháp vì thế cũng chuyển từ bảo đảm hoạt động ổn định sau sắp xếp sang nâng cao chất lượng quản trị pháp lý trên phạm vi toàn tỉnh. Mỗi nhiệm vụ xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, hộ tịch, bổ trợ tư pháp … đều phải hướng tới mục tiêu chung là thu hẹp khoảng cách giữa các địa bàn, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và góp phần khai thông các nguồn lực phục vụ phát triển của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn mới.
Xây dựng, thẩm định, kiểm tra và rà soát văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tư pháp. Từ sau sáp nhập đến nay, HĐND, UBND tỉnh Thái Nguyên sau sắp xếp đã ban hành 257 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 109 nghị quyết và 148 quyết định. Sở Tư pháp đã thực hiện thẩm định 275 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, gồm 101 dự thảo nghị quyết và 174 dự thảo quyết định; tham gia xây dựng, góp ý 249 văn bản của Trung ương và của tỉnh; tham gia ý kiến thành viên UBND tỉnh đối với 371 văn bản. Công tác rà soát, xử lý văn bản chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy được triển khai quyết liệt. Toàn bộ 168/168 văn bản thuộc diện phải xử lý trước ngày 01/6/2026 đã được xử lý hoàn thành. Đối với 756 văn bản thuộc diện xử lý trước ngày 01/3/2027, cấp tỉnh đã xử lý 736/756 văn bản, đạt 97,4%; cấp xã đã xử lý 113/113 văn bản, đạt 100%.
Những kết quả trên góp phần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật địa phương, hạn chế khoảng trống pháp lý sau sắp xếp và tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý, điều hành cũng như phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế ngày càng cao. Mỗi chính sách, mỗi văn bản được tham mưu phải vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa xuất phát từ thực tiễn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và góp phần khơi thông các nguồn lực phát triển.
Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được ngành Tư pháp tỉnh Thái Nguyên đổi mới theo hướng đa dạng về hình thức, tăng cường ứng dụng công nghệ và bám sát nhu cầu thực tiễn. Trong đó, chú trọng những hình thức có khả năng tiếp cận rộng, tạo tương tác trực tiếp với người dân và hỗ trợ đội ngũ cán bộ ở cơ sở. Từ 01/7/2025, Sở Tư pháp đã tổ chức 04 cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến với các nội dung về: chính sách cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025; pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân; Luật Tiếp cận thông tin và dịch vụ công trực tuyến thu hút gần 200.000 lượt người tham gia dự thi. Với hình thức trực tuyến thuận tiện, nội dung thiết thực, các cuộc thi đã góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người dân, đồng thời tạo sự tương tác, chủ động và hứng thú trong việc tìm hiểu, chấp hành pháp luật. Việc xây dựng và cung cấp thông tin pháp lý hàng tuần trên nhóm zalo “Diễn đàn pháp lý Thái Nguyên” với sự tham gia của lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường đã kịp thời cung cấp thông tin phục vụ cập nhật kịp thời văn bản, chính sách mới, chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh; đồng thời là diễn đàn trao đổi, tiếp nhận phản ánh khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật và đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh. Diễn đàn đã trở thành kênh trao đổi pháp lý thiết thực, giúp các cơ quan, đơn vị và cấp xã tiếp cận nhanh quy định mới, kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật. Qua đó, tăng cường sự phối hợp, thống nhất trong tổ chức thi hành pháp luật và hỗ trợ Sở Tư pháp nắm bắt thực tiễn để tham mưu hoàn thiện các quy định phù hợp hơn. Những kết quả trên cho thấy hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật đang từng bước chuyển từ truyền đạt thông tin một chiều sang truyền thông pháp lý đa nền tảng, tăng tương tác, bám sát nhu cầu tìm hiểu pháp luật và những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Công tác tổ chức thi hành pháp luật được triển khai kịp thời, gắn với xây dựng pháp luật và có trọng tâm, trọng điểm vào các nội dung, lĩnh vực đang là điểm nóng, được xã hội quan tâm. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Sở Tư pháp đã chủ động rà soát, xác định các nhiệm vụ trọng tâm, những vấn đề pháp lý phát sinh từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền giữa các cấp chính quyền để kịp thời tham mưu, hướng dẫn và tổ chức triển khai thực hiện. Công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật được tăng cường, chú trọng nắm bắt những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật tại cơ sở, nhất là đối với các lĩnh vực có sự thay đổi về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của cơ quan nhà nước sau khi tổ chức lại đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Qua đó, kịp thời tổng hợp, tham mưu xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện quy định pháp luật, góp phần bảo đảm pháp luật được thực hiện thống nhất, đồng bộ, hiệu quả trên địa bàn tỉnh.
Công tác quản lý xử lý vi phạm hành chính được triển khai theo hướng chủ động, chú trọng hướng dẫn nghiệp vụ và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ngay sau khi sáp nhập, Sở Tư pháp đã tập trung nghiên cứu, hướng dẫn những quy định mới về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, trách nhiệm của các cơ quan, người có thẩm quyền ở cấp tỉnh, cấp xã; kịp thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ kịp thời cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện công tác xử lý vi phạm hành chính tại cơ sở. Thông qua công tác hướng dẫn, tập huấn, Sở Tư pháp đã góp phần giúp các địa phương nhanh chóng nắm bắt quy định mới, hạn chế lúng túng trong giai đoạn chuyển tiếp, nâng cao tính chính xác, thống nhất trong lập hồ sơ, xác định thẩm quyền và ban hành quyết định xử phạt. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, theo dõi và hướng dẫn việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính tiếp tục được quan tâm, chú trọng phát hiện, chấn chỉnh những thiếu sót, sai phạm về trình tự, thủ tục, hồ sơ và thẩm quyền, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Công tác quản lý, hướng dẫn và kiện toàn các hoạt động bổ trợ tư pháp tiếp tục được quan tâm, triển khai đồng bộ. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 20 tổ chức hành nghề luật sư với 76 luật sư; 26 tổ chức hành nghề công chứng với 57 công chứng viên; 04 tổ chức hành nghề thừa phát lại với 04 thừa phát lại; 03 tổ chức hành nghề đấu giá tài sản với 09 đấu giá viên.
Sở Tư pháp tiếp tục thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính và hướng dẫn hoạt động nghề nghiệp theo quy định; phối hợp tổ chức thành công Đại hội Đoàn Luật sư tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030; tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động công chứng và triển khai các quy định mới của pháp luật có liên quan.
Trong lĩnh vực công chứng, Sở đã tiếp nhận, giải quyết các hồ sơ về tập sự hành nghề, công nhận hoàn thành tập sự, cấp và thu hồi thẻ công chứng viên, miễn nhiệm công chứng viên, đăng ký hoạt động và thay đổi nội dung đăng ký hoạt động của văn phòng công chứng; tổ chức giao ban công chứng định kỳ; xây dựng Đề án chuyển đổi các Phòng Công chứng số 2, số 3 và số 4 thành Văn phòng công chứng.
Đối với hoạt động thừa phát lại, Sở thực hiện các thủ tục về đăng ký tập sự, công nhận kết quả tập sự, bổ nhiệm và cấp thẻ thừa phát lại; thực hiện vào sổ đăng ký 402 vi bằng theo quy định của pháp luật và triển khai các thủ tục thành lập Văn phòng Thừa phát lại trên địa bàn tỉnh.
Công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản tiếp tục được thực hiện theo quy định; danh sách tổ chức hành nghề đấu giá tài sản và đấu giá viên hoạt động trên địa bàn tỉnh được công khai, góp phần tăng cường tính minh bạch trong hoạt động nghề nghiệp.
Các thiết chế bổ trợ tư pháp có vai trò quan trọng trong bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, hỗ trợ giải quyết tranh chấp và góp phần tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch. Vì vậy, công tác quản lý nhà nước tiếp tục được thực hiện theo hướng vừa bảo đảm kỷ cương, tuân thủ pháp luật, vừa tạo điều kiện để các tổ chức hành nghề hoạt động chuyên nghiệp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.
Nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý, bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật của người dân. Trợ giúp pháp lý là lĩnh vực thể hiện rõ tính nhân văn và trách nhiệm phục vụ Nhân dân của ngành Tư pháp. Sau sắp xếp, Sở Tư pháp đã tham mưu hợp nhất Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 1 và Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 thành Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Thái Nguyên trực thuộc Sở Tư pháp. Bộ máy tiếp tục được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu quả, thành lập 01 Chi nhánh trợ giúp pháp lý thuộc Trung tâm để phù hợp với phạm vi địa bàn và yêu cầu phục vụ người dân sau sắp xếp.
Từ đầu năm đến nay, Trung tâm đã thực hiện 33 chuyến tư vấn pháp luật, 45 điểm truyền thông về trợ giúp pháp lý tại các phường, xã trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên và 2 điểm truyền thông cho trẻ em tại các điểm trường thuộc xã Tân Thành, xã Đồng Hỷ với 2.197 lượt người tham gia và 200 hồ sơ tư vấn tại các điểm tư vấn pháp luật tại cơ sở. Tại các chương trình tư vấn pháp luật và truyền thông tại cơ sở thực hiện việc cấp phát miễn phí tờ gấp pháp luật; thực hiện được 1.281 vụ việc, trong đó: Số vụ việc thụ lý mới là: 601 vụ việc, kỳ trước chuyển qua: 680 vụ việc.
Chuyển đổi số đang trở thành một phương thức quan trọng để đổi mới hoạt động tư pháp sau sắp xếp. Hiện nay, 100% lãnh đạo, công chức của Sở Tư pháp xử lý hồ sơ công việc trên môi trường mạng và sử dụng chữ ký số trong giải quyết công việc; 100% công chức, viên chức tham gia tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính được cấp chữ ký số để sử dụng trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh. Các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về hộ tịch, trợ giúp pháp lý, văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được duy trì, cập nhật, từng bước bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, thống nhất và có khả năng dùng chung. Trong lĩnh vực hộ tịch, việc đăng ký trực tuyến, khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, kết nối và chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tiếp tục được triển khai. Các thủ tục hành chính liên thông thiết yếu như đăng ký khai sinh - đăng ký thường trú - cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử - xóa đăng ký thường trú - giải quyết trợ cấp mai táng phí đã góp phần giảm thời gian, chi phí và số lần đi lại của người dân, đồng thời hạn chế việc yêu cầu cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp vì vậy không chỉ dừng lại ở số hóa hồ sơ hay đưa thủ tục hành chính lên môi trường điện tử, mà từng bước hướng tới đổi mới phương thức quản lý, tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
TỪ TRUYỀN THỐNG 81 NĂM ĐẾN TRÁCH NHIỆM TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
Nhìn lại chặng đường hơn một năm kể từ ngày 01/7/2025, những kết quả đạt được cho thấy tinh thần chủ động, trách nhiệm và nỗ lực của ngành Tư pháp tỉnh Thái Nguyên trước những thay đổi lớn về tổ chức bộ máy và yêu cầu quản trị.
Từ kiện toàn tổ chức, thực hiện phân cấp, phân quyền, rà soát và xử lý hệ thống văn bản sau sắp xếp đến đổi mới phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý, quản lý hoạt động bổ trợ tư pháp, cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số, các nhiệm vụ đều hướng tới mục tiêu bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Trong thời gian tới, ngành Tư pháp tỉnh Thái Nguyên tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW; nâng cao chất lượng tham mưu hoàn thiện thể chế; thường xuyên rà soát, phát hiện, xử lý những quy định chồng chéo, bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn.
Cùng với đó, tiếp tục nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hành chính tư pháp và bổ trợ tư pháp; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu và quy trình nghiệp vụ; quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ Tư pháp có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông pháp luật, chắc nghiệp vụ, sát thực tiễn, thành thạo công nghệ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương và tận tụy phục vụ Nhân dân.
Tám mươi mốt năm là chặng đường kết tinh công sức, trí tuệ và sự cống hiến của nhiều thế hệ cán bộ ngành Tư pháp. Truyền thống ấy vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm để mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Tư pháp hôm nay tiếp tục gìn giữ, phát huy và làm giàu thêm những giá trị tốt đẹp đã được vun đắp.
Kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp Việt Nam là dịp để ngành Tư pháp tỉnh Thái Nguyên tiếp tục khẳng định quyết tâm đoàn kết, trách nhiệm, đổi mới, kỷ cương, nâng cao chất lượng công tác, xây dựng nền hành chính tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, gần dân, sát dân, vì Nhân dân phục vụ; qua đó đóng góp thiết thực vào sự phát triển của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn mới.

Tác giả bài viết: Xuân Vũ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây