ĐẢM BẢO QUYỀN GIẢI TRÌNH TRONG XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH
- Thứ sáu - 12/08/2022 03:55
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Qua công tác theo dõi thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh về cơ bản được thực hiện nghiêm minh, đúng pháp luật. Tuy nhiên, việc thiết lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính vẫn còn có những thiếu xót như lập biên bản vi phạm hành chính không đảm bảo yêu cầu pháp lý dẫn đến việc ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính bị sai sót nên phải sửa đổi, bổ sung, đính chính… đặc biệt là quy định quyền giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính.
Để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị xử phạt, bảo đảm việc xử phạt vi phạm hành chính được thực thi khách quan, minh bạch và dân chủ: Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính: Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm không gửi văn bản giải trình cho người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính hoặc không gửi văn bản đề nghị gia hạn thời hạn giải trình trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều 61 Luật Xử lý vi phạm hành chính hoặc ghi rõ ý kiến trong biên bản vi phạm hành chính về việc không thực hiện quyền giải trình, thì người có thẩm quyền xử phạt ban hành quyết định xử phạt trong thời hạn quy định tại điểm a khoản 1 Điều 66 Luật Xử lý vi phạm hành chính (07 ngày làm việc kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính; 10 ngày làm việc nếu phải chuyển hồ sơ)
Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm có yêu cầu giải trình theo quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều 61 Luật Xử lý vi phạm hành chính, thì người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định xử phạt trong thời hạn quy định tại các điểm b, c khoản 1 Điều 66 Luật Xử lý vi phạm hành chính
(Đối với vụ việc mà cá nhân, tổ chức có yêu cầu giải trình hoặc phải xác minh các tình tiết có liên quan thì thời hạn ra quyết định là 01 tháng, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính) và c (Đối với vụ việc mà cá nhân, tổ chức có yêu cầu giải trình hoặc phải xác minh các tình tiết có liên quan mà đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp, cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì thời hạn ra quyết định xử phạt là 02 tháng, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính)
Thực tiễn ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính rất nhiều cơ quan, đơn vị thực hiện không đúng thời hạn ban hành quyết định trong trường hợp có giải trình nên khi lập biên bản vi phạm hành chính thì ra ngay quyết định xử phạt mà không đợi hết thời gian giải trình, dẫn đến trường hợp sau khi ra quyết định thì người vi phạm có văn bản giải trình, nội dung giải trình có cơ sở khẳng định việc ban hành quyết định là sai thì người có thẩm quyền phải xem xét hủy bỏ quyết định xử phạt.
Do đó, để việc ra quyết định xử phạt đảm bảo đúng trình tự, thủ tục, đảm bảo quyền lợi hợp pháp đối với trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính có quyền giải trình thì người có thẩm quyền xử phạt phải để hết thời hạn giải trình mới ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Các trường hợp giải trình vi phạm hành chính
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 61 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 được sửa đổi, bổ sung năm 2020 thì giải trình được thực hiện trong các trường hợp sau:
“Đối với hành vi vi phạm hành chính mà pháp luật có quy định hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc quy định mức tối đa của khung tiền phạt đối với hành vi đó từ 15.000.000 đồng trở lên đối với cá nhân, từ 30.000.000 đồng trở lên đối với tổ chức thì cá nhân, tổ chức vi phạm có quyền giải trình trực tiếp hoặc bằng văn bản với người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xem xét ý kiến giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính để ra quyết định xử phạt, trừ trường hợp cá nhân, tổ chức không yêu cầu giải trình”
Như vậy, không phải tất cả các trường hợp vi phạm hành chính cá nhân/tổ chức vi phạm đều có quyền giải trình mà chỉ trong một số trường hợp nêu trên mới được quyền giải trình.
Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm có yêu cầu giải trình theo quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều 61 Luật Xử lý vi phạm hành chính, thì người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định xử phạt trong thời hạn quy định tại các điểm b, c khoản 1 Điều 66 Luật Xử lý vi phạm hành chính
(Đối với vụ việc mà cá nhân, tổ chức có yêu cầu giải trình hoặc phải xác minh các tình tiết có liên quan thì thời hạn ra quyết định là 01 tháng, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính) và c (Đối với vụ việc mà cá nhân, tổ chức có yêu cầu giải trình hoặc phải xác minh các tình tiết có liên quan mà đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp, cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì thời hạn ra quyết định xử phạt là 02 tháng, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính)
Thực tiễn ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính rất nhiều cơ quan, đơn vị thực hiện không đúng thời hạn ban hành quyết định trong trường hợp có giải trình nên khi lập biên bản vi phạm hành chính thì ra ngay quyết định xử phạt mà không đợi hết thời gian giải trình, dẫn đến trường hợp sau khi ra quyết định thì người vi phạm có văn bản giải trình, nội dung giải trình có cơ sở khẳng định việc ban hành quyết định là sai thì người có thẩm quyền phải xem xét hủy bỏ quyết định xử phạt.
Do đó, để việc ra quyết định xử phạt đảm bảo đúng trình tự, thủ tục, đảm bảo quyền lợi hợp pháp đối với trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính có quyền giải trình thì người có thẩm quyền xử phạt phải để hết thời hạn giải trình mới ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Các trường hợp giải trình vi phạm hành chính
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 61 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 được sửa đổi, bổ sung năm 2020 thì giải trình được thực hiện trong các trường hợp sau:
“Đối với hành vi vi phạm hành chính mà pháp luật có quy định hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc quy định mức tối đa của khung tiền phạt đối với hành vi đó từ 15.000.000 đồng trở lên đối với cá nhân, từ 30.000.000 đồng trở lên đối với tổ chức thì cá nhân, tổ chức vi phạm có quyền giải trình trực tiếp hoặc bằng văn bản với người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xem xét ý kiến giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính để ra quyết định xử phạt, trừ trường hợp cá nhân, tổ chức không yêu cầu giải trình”
Như vậy, không phải tất cả các trường hợp vi phạm hành chính cá nhân/tổ chức vi phạm đều có quyền giải trình mà chỉ trong một số trường hợp nêu trên mới được quyền giải trình.