Câu chuyện pháp luật: Chủ quan nhỏ - Hậu quả lớn trong công tác phòng cháy, chữa cháy
- Thứ năm - 28/05/2026 22:11
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, việc bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm trực tiếp của doanh nghiệp đối với người lao động. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn nhiều cơ sở sử dụng lao động chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác này, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Tình huống tại Công ty sản xuất bao bì nhựa T là một ví dụ đáng lưu ý.
Công ty T chuyên sản xuất bao bì nhựa, sử dụng nhiều máy ép nhiệt và nguyên liệu dễ cháy như hạt nhựa, dung môi. Xưởng sản xuất có hơn 50 công nhân làm việc theo ca, trong đó phần lớn là lao động phổ thông. Mặc dù thuộc nhóm cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao, nhưng công ty lại chưa thực hiện đầy đủ các quy định về PCCC. Nhiều bình chữa cháy đã hết hạn sử dụng nhưng chưa được thay thế. Hệ thống báo cháy tự động không được kiểm tra định kỳ. Lối thoát nạn bị tận dụng để chứa nguyên vật liệu. Đáng chú ý, công ty chưa tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho người lao động. Nhiều công nhân không biết cách sử dụng bình chữa cháy hoặc xử lý khi có sự cố. Khi được hỏi, một số người lao động cho biết họ “chưa từng được hướng dẫn cụ thể”. Ban lãnh đạo công ty cho rằng việc đầu tư cho PCCC là tốn kém và chưa cần thiết vì “từ trước đến nay chưa xảy ra cháy nổ”.
Một ngày làm việc bình thường, trong ca đêm, tại khu vực máy ép nhựa đã xảy ra hiện tượng rò rỉ điện do dây dẫn bị hở. Tia lửa điện bén vào các vật liệu nhựa gần đó và nhanh chóng bùng phát thành đám cháy nhỏ. Do không có hệ thống cảnh báo hiệu quả, đám cháy chỉ được phát hiện khi khói lan rộng. Các công nhân hoảng loạn, không biết xử lý ra sao. Một số người tìm cách dập lửa nhưng không sử dụng được bình chữa cháy do thiết bị đã hỏng. Trong khi đó, lối thoát nạn bị chắn bởi hàng hóa khiến việc di chuyển gặp nhiều khó khăn. Một số công nhân bị ngạt khói nhẹ trước khi kịp thoát ra ngoài. May mắn, lực lượng PCCC địa phương đã kịp thời có mặt và dập tắt đám cháy, không để xảy ra thiệt hại về người. Tuy nhiên, vụ việc đã gây thiệt hại đáng kể về tài sản và làm gián đoạn hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.
Sau sự cố, cơ quan chức năng đã tiến hành kiểm tra toàn diện công tác PCCC tại Công ty T. Kết quả cho thấy doanh nghiệp đã có nhiều vi phạm liên quan trực tiếp đến an toàn của người lao động, bao gồm: Không bảo đảm trang thiết bị PCCC theo quy định; không tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho người lao động; không duy trì điều kiện an toàn về lối thoát nạn; không kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ; không xây dựng và thực tập phương án chữa cháy tại cơ sở. Các hành vi này không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn trực tiếp đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của người lao động trong quá trình làm việc.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định Công ty T đã có nhiều hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy, cụ thể:
Căn cứ quy định tại Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 106/2025/NĐ-CP). Cơ quan chức năng đã lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty T (mức phạt được áp dụng đối với tổ chức vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 106/2025/NĐ-CP).
1. Hành vi thứ 1: Không tổ chức huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy cho người lao động và chưa có văn bản thông báo kết quả huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định tại khoản 4 Điều 6 Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng đối với hành vi không tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC cho lực lượng tại chỗ.
2. Hành vi thứ 2: Vi phạm quy định về an toàn trong sử dụng điện gây nguy cơ cháy nổ quy định tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 106/2025/NĐ-CP
Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng đối với hành vi không bảo đảm an toàn về hệ thống điện, thiết bị điện.
3. Hành vi thứ 3: Không trang bị, bảo dưỡng phương tiện phòng cháy, chữa cháy theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 15 Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức không trang bị hoặc không duy trì hoạt động của phương tiện PCCC theo quy định.
4. Hành vi thứ 4: Không bảo đảm lối thoát nạn an toàn (bị che chắn, cản trở thoát hiểm) quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 106/2025/NĐ-CP
Mức xử phạt: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định về lối thoát nạn.
5. Hành vi thứ 5: Không phối hợp tham gia thực tập phương án chữa cháy quy định tại điểm b khoản 3 Điều 26 Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Như vậy, tổng mức phạt tiền mà Công ty T có thể phải chịu lên đến 112.000.000 đồng tùy theo tính chất, mức độ và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ cụ thể. Ngoài hình thức xử phạt tiền, theo quy định tại các điều khoản tương ứng của Nghị định 106/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp còn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm:
- Buộc tổ chức huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
- Buộc trang bị, sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện PCCC theo đúng tiêu chuẩn;
- Buộc di chuyển vật tư, hàng hóa, phương tiện giao thông, vật dụng, thiết bị khác bảo đảm lối thoát nạn thông thoáng;
- Buộc xây dựng và thực tập phương án chữa cháy theo quy định;
- Buộc khắc phục các điều kiện không bảo đảm an toàn về điện.
Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có thể bị áp dụng thêm hình thức đình chỉ hoạt động cho đến khi khắc phục xong điều kiện an toàn PCCC.
Từ tình huống trên có thể thấy, sự chủ quan trong công tác PCCC không chỉ dẫn đến thiệt hại về kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người. Đối với doanh nghiệp, việc đầu tư cho PCCC không phải là chi phí “phụ”, mà là yếu tố bắt buộc để bảo đảm hoạt động sản xuất an toàn, bền vững. Doanh nghiệp cần xác định rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ người lao động, từ đó chủ động thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật về PCCC. Đồng thời, cần xây dựng môi trường làm việc an toàn, trong đó mỗi người lao động đều được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết.
An toàn cháy nổ tại nơi làm việc là trách nhiệm chung của cả doanh nghiệp và người lao động. Việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về PCCC theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro mà còn góp phần bảo vệ tài sản, tính mạng và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Công ty T chuyên sản xuất bao bì nhựa, sử dụng nhiều máy ép nhiệt và nguyên liệu dễ cháy như hạt nhựa, dung môi. Xưởng sản xuất có hơn 50 công nhân làm việc theo ca, trong đó phần lớn là lao động phổ thông. Mặc dù thuộc nhóm cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao, nhưng công ty lại chưa thực hiện đầy đủ các quy định về PCCC. Nhiều bình chữa cháy đã hết hạn sử dụng nhưng chưa được thay thế. Hệ thống báo cháy tự động không được kiểm tra định kỳ. Lối thoát nạn bị tận dụng để chứa nguyên vật liệu. Đáng chú ý, công ty chưa tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho người lao động. Nhiều công nhân không biết cách sử dụng bình chữa cháy hoặc xử lý khi có sự cố. Khi được hỏi, một số người lao động cho biết họ “chưa từng được hướng dẫn cụ thể”. Ban lãnh đạo công ty cho rằng việc đầu tư cho PCCC là tốn kém và chưa cần thiết vì “từ trước đến nay chưa xảy ra cháy nổ”.
Một ngày làm việc bình thường, trong ca đêm, tại khu vực máy ép nhựa đã xảy ra hiện tượng rò rỉ điện do dây dẫn bị hở. Tia lửa điện bén vào các vật liệu nhựa gần đó và nhanh chóng bùng phát thành đám cháy nhỏ. Do không có hệ thống cảnh báo hiệu quả, đám cháy chỉ được phát hiện khi khói lan rộng. Các công nhân hoảng loạn, không biết xử lý ra sao. Một số người tìm cách dập lửa nhưng không sử dụng được bình chữa cháy do thiết bị đã hỏng. Trong khi đó, lối thoát nạn bị chắn bởi hàng hóa khiến việc di chuyển gặp nhiều khó khăn. Một số công nhân bị ngạt khói nhẹ trước khi kịp thoát ra ngoài. May mắn, lực lượng PCCC địa phương đã kịp thời có mặt và dập tắt đám cháy, không để xảy ra thiệt hại về người. Tuy nhiên, vụ việc đã gây thiệt hại đáng kể về tài sản và làm gián đoạn hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.
Sau sự cố, cơ quan chức năng đã tiến hành kiểm tra toàn diện công tác PCCC tại Công ty T. Kết quả cho thấy doanh nghiệp đã có nhiều vi phạm liên quan trực tiếp đến an toàn của người lao động, bao gồm: Không bảo đảm trang thiết bị PCCC theo quy định; không tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho người lao động; không duy trì điều kiện an toàn về lối thoát nạn; không kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ; không xây dựng và thực tập phương án chữa cháy tại cơ sở. Các hành vi này không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn trực tiếp đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của người lao động trong quá trình làm việc.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định Công ty T đã có nhiều hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy, cụ thể:
Căn cứ quy định tại Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 106/2025/NĐ-CP). Cơ quan chức năng đã lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty T (mức phạt được áp dụng đối với tổ chức vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 106/2025/NĐ-CP).
1. Hành vi thứ 1: Không tổ chức huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy cho người lao động và chưa có văn bản thông báo kết quả huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định tại khoản 4 Điều 6 Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng đối với hành vi không tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC cho lực lượng tại chỗ.
2. Hành vi thứ 2: Vi phạm quy định về an toàn trong sử dụng điện gây nguy cơ cháy nổ quy định tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 106/2025/NĐ-CP
Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng đối với hành vi không bảo đảm an toàn về hệ thống điện, thiết bị điện.
3. Hành vi thứ 3: Không trang bị, bảo dưỡng phương tiện phòng cháy, chữa cháy theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 15 Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức không trang bị hoặc không duy trì hoạt động của phương tiện PCCC theo quy định.
4. Hành vi thứ 4: Không bảo đảm lối thoát nạn an toàn (bị che chắn, cản trở thoát hiểm) quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 106/2025/NĐ-CP
Mức xử phạt: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định về lối thoát nạn.
5. Hành vi thứ 5: Không phối hợp tham gia thực tập phương án chữa cháy quy định tại điểm b khoản 3 Điều 26 Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Như vậy, tổng mức phạt tiền mà Công ty T có thể phải chịu lên đến 112.000.000 đồng tùy theo tính chất, mức độ và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ cụ thể. Ngoài hình thức xử phạt tiền, theo quy định tại các điều khoản tương ứng của Nghị định 106/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp còn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm:
- Buộc tổ chức huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
- Buộc trang bị, sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện PCCC theo đúng tiêu chuẩn;
- Buộc di chuyển vật tư, hàng hóa, phương tiện giao thông, vật dụng, thiết bị khác bảo đảm lối thoát nạn thông thoáng;
- Buộc xây dựng và thực tập phương án chữa cháy theo quy định;
- Buộc khắc phục các điều kiện không bảo đảm an toàn về điện.
Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có thể bị áp dụng thêm hình thức đình chỉ hoạt động cho đến khi khắc phục xong điều kiện an toàn PCCC.
Từ tình huống trên có thể thấy, sự chủ quan trong công tác PCCC không chỉ dẫn đến thiệt hại về kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người. Đối với doanh nghiệp, việc đầu tư cho PCCC không phải là chi phí “phụ”, mà là yếu tố bắt buộc để bảo đảm hoạt động sản xuất an toàn, bền vững. Doanh nghiệp cần xác định rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ người lao động, từ đó chủ động thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật về PCCC. Đồng thời, cần xây dựng môi trường làm việc an toàn, trong đó mỗi người lao động đều được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết.
An toàn cháy nổ tại nơi làm việc là trách nhiệm chung của cả doanh nghiệp và người lao động. Việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về PCCC theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro mà còn góp phần bảo vệ tài sản, tính mạng và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.