KẾT LUẬN 169-KL/TW: Cẩm nang công tác cấp xã – Bộ Chính trị chỉ đạo “chìa khóa” cho hoạt động của chính quyền cơ sở
- Thứ tư - 25/06/2025 12:23
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bên cạnh rất nhiều vấn đề chỉ đạo sâu sát, trọng tâm với tầm tuy duy chiến lược của Đảng và Nhà nước, Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao Đảng uỷ Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo 8 nội dung quan trọng: (1) Tiếp tục theo dõi, đôn đốc việc triển khai các nghị định mới ban hành; kịp thời hướng dẫn bổ sung, điều chỉnh những vấn đề mới phát sinh, bảo đảm tổ chức hoạt động hiệu quả, thông suốt. (2) Các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện, ban hành ngay văn bản, thông tư hướng dẫn thực hiện các nghị định mới ban hành; tiếp tục khẩn trương rà soát các văn bản, thông tư hướng dẫn hiện hành để bổ sung, điều chỉnh, thay thế cho phù hợp theo đúng tiến độ, yêu cầu nêu tại Kết luận số 167-KL/TW, ngày 13/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan hệ thống lại các quy định, hướng dẫn, quy trình của cấp xã để xây dựng "cẩm nang công tác của cấp xã" (cả bản điện tử và bản giấy) hoàn thành và gửi cho các địa phương trước ngày 1/7/2025. (3) Theo dõi, kiểm tra sát tình hình tổ chức thực hiện việc thành lập các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh theo đúng chủ trương của Trung ương, chỉ thành lập các sở đặc thù khi bảo đảm đáp ứng đầy đủ tiêu chí, điều kiện theo quy định. (4) Kiểm tra, rà soát kỹ lưỡng quy trình, thủ tục giữa các bộ, ngành chức năng, các địa phương trong việc tiếp nhận, đề xuất để giải quyết chi trả chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ở các cơ quan Trung ương và địa phương nghỉ việc do sắp xếp, bảo đảm thủ tục rút gọn và thực hiện được ngay, hoàn thành việc chi trả trước ngày 30/6/2025. (5) Thực hiện nghiêm các chủ trương, kết luận, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về việc trước mắt giữ nguyên số lượng tổ chức, số lượng cấp phó, biên chế cán bộ, công chức, viên chức sau sắp xếp, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản bố trí theo đúng quy định. (6) Chỉ đạo Bộ Nội vụ khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn lộ trình kéo dài và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách cấp xã theo tinh thần Kết luận số 163-KL/TW, ngày 06/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, bảo đảm hoàn thành trước ngày 25/6/2025. (7) Tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương hoàn thành, đưa vào hoạt động tổ chức bộ máy hệ thống cơ quan thanh tra, thi hành án dân sự theo đúng kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư. (8) Khẩn trương ban hành các quyết định chỉ định Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân của 23 tỉnh, thành phố (mới) sau khi Bộ Chính trị, Ban Bí thư thông qua chủ trương.
Trong số 8 nhiệm vụ trên, yêu cầu hoàn thành và gửi "cẩm nang công tác của cấp xã" cho các địa phương trước ngày 01/7/2025 đang là một chỉ đạo rất được chú ý, đặc biệt đối với đội ngũ cán bộ của cấp xã mới được hình thành với rất nhiều chức năng, nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền; cơ chế vận hành và những yêu cầu cao về chuyên môn, nghiệp vụ, quản lý nhà nước để chính quyền cơ sở gần dân, sát dân, phục vụ tốt hơn các yêu cầu của người dân.
Trên thực tế, các tài liệu có tính chất là cẩm nang công tác cấp xã chúng ta đã có rất nhiều, nhưng đó là những nghiệp vụ mang tính truyền thống của chính quyền cấp xã hiện hành sắp được thay thế. Với mô hình mới đang đến rất gần, quá nhiều nhiệm vụ nặng nề giao về cho cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó cấp tỉnh chủ yếu thực hiện chức năng quản lý nhà nước tổng quát trên toàn tỉnh, chú trọng hoạch định chính sách địa phương. Các nhiệm vụ tác nghiệp và phục vụ người dân, doanh nghiệp chủ yếu phát sinh tại cấp xã, đòi hỏi trách nhiệm và năng lực xử lý của chính quyền cơ sở phải thực sự chuyên nghiệp, chuyên sâu, hiệu năng, hiệu quả.
Trong số 8 nhiệm vụ trên, yêu cầu hoàn thành và gửi "cẩm nang công tác của cấp xã" cho các địa phương trước ngày 01/7/2025 đang là một chỉ đạo rất được chú ý, đặc biệt đối với đội ngũ cán bộ của cấp xã mới được hình thành với rất nhiều chức năng, nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền; cơ chế vận hành và những yêu cầu cao về chuyên môn, nghiệp vụ, quản lý nhà nước để chính quyền cơ sở gần dân, sát dân, phục vụ tốt hơn các yêu cầu của người dân.
Trên thực tế, các tài liệu có tính chất là cẩm nang công tác cấp xã chúng ta đã có rất nhiều, nhưng đó là những nghiệp vụ mang tính truyền thống của chính quyền cấp xã hiện hành sắp được thay thế. Với mô hình mới đang đến rất gần, quá nhiều nhiệm vụ nặng nề giao về cho cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó cấp tỉnh chủ yếu thực hiện chức năng quản lý nhà nước tổng quát trên toàn tỉnh, chú trọng hoạch định chính sách địa phương. Các nhiệm vụ tác nghiệp và phục vụ người dân, doanh nghiệp chủ yếu phát sinh tại cấp xã, đòi hỏi trách nhiệm và năng lực xử lý của chính quyền cơ sở phải thực sự chuyên nghiệp, chuyên sâu, hiệu năng, hiệu quả.
Với những yêu cầu đó, việc Bộ Chính trị, Ban Bí thư trực tiếp chỉ đạo Bộ Nội vụ gấp rút biên soạn "cẩm nang công tác của cấp xã" thực sự đã khẳng định sự quan tâm, sát sao, chia sẻ, tâm huyết của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đối với bộ máy chính quyền được thiết lập để trực tiếp phục vụ Nhân dân. Đó không chỉ là chủ trương để hiện thực hóa một mệnh lệnh chính trị cực kỳ đột phá, có tính chiến lược lâu dài để phát triển đất nước mà còn thể hiện sự nhất quán trong mọi thao tác lãnh đạo của Đảng, việc nhỏ việc lớn đều xuất phát từ lợi ích của Nhân dân. Bởi lẽ, chính quyền cơ sở không mạnh, bộ máy điều hành năng lực không vững, tư duy quản lý manh mún, đạo đức công vụ không được phát huy; khả năng nghiên cứu và áp dụng pháp luật, kỹ năng hành pháp không thuần thục... thì khó có thể triển khai hiệu quả những chủ trương, chính sách dù có đúng đắn, tốt đẹp, cũng như khó thực hiện các mục tiêu có tầm tư duy chiến lược của cấp trung ương; khó có thể phục vụ những yêu cầu, mong mỏi chính đáng của người dân; rất khó để đưa đất nước vươn mình vững mạnh từ cơ sở, từ gốc rễ và từ lòng dân.
Ngày 16/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) trong đó đã thể hiện tư duy đổi mới nhằm hướng đến quản trị địa phương hiện đại, kiến tạo phát triển, tháo gỡ “điểm nghẽn”, khơi thông nguồn lực đáp ứng mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của các địa phương nói riêng và cả nước nói chung trong kỷ nguyên mới. Trên cơ sở hiến định tại Nghị quyết số 203/2025/QH15 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã xác lập đơn vị hành chính và mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; thiết lập cơ sở pháp lý đầy đủ cho mô hình chính quyền địa phương ở đặc khu; hoàn thiện các quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương bảo đảm tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực hiệu quả, gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn; thực hiện triệt để nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Chính vì lẽ đó, với một nội dung chỉ đạo của Bộ Chính trị có tính tác nghiệp nghiệp vụ như phân tích ở trên đã cho thấy Đảng, Nhà nước ta vô cùng thấu đáo, thông tuệ trong việc chuẩn bị thật kỹ lưỡng, từ những việc nhỏ nhất nhưng hết sức cấp thiết để đảm bảo điều kiện cho sự vận hành thuận lợi của bộ máy chính quyền nhà nước mới trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc./.