Nhiều điểm mới quan trọng trong giải quyết khiếu nại từ ngày 01/7/2026
- Thứ tư - 27/05/2026 06:12
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại. Nghị định gồm 23 điều và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, với nhiều quy định mới quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đồng thời nâng cao trách nhiệm, tính minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định là bổ sung quy định về “vụ việc phức tạp trong giải quyết khiếu nại” tại Điều 3a. Theo đó, các vụ việc được xác định là phức tạp khi thuộc một trong nhiều trường hợp như: phải xác minh tại từ hai địa điểm trở lên; có nhiều nội dung cần xác minh; nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung; vụ việc liên quan đến người nước ngoài, người đang ở nước ngoài hoặc có yếu tố nước ngoài; liên quan trách nhiệm quản lý của nhiều cơ quan, tổ chức; hoặc có tài liệu, chứng cứ mâu thuẫn cần thêm thời gian kiểm tra, đánh giá. Đặc biệt, việc xác định vụ việc phức tạp phải được lập thành văn bản và lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại. Quy định này góp phần tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để cơ quan có thẩm quyền chủ động xử lý những vụ việc khó, kéo dài hoặc có tính chất nhạy cảm, bảo đảm việc giải quyết khiếu nại khách quan, toàn diện hơn.
Nghị định cũng bổ sung Điều 7a quy định về việc rút khiếu nại trong trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung. Theo quy định mới, nếu chỉ một hoặc một số người rút khiếu nại thì việc giải quyết vẫn tiếp tục đối với những người còn lại; người đã rút khiếu nại sẽ không tiếp tục thực hiện quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại theo quy định của pháp luật. Trường hợp toàn bộ người khiếu nại cùng rút đơn thì người giải quyết khiếu nại sẽ ban hành quyết định đình chỉ giải quyết khiếu nại. Quy định này giúp bảo đảm tính linh hoạt, thực tiễn trong quá trình giải quyết các vụ việc đông người, đồng thời tránh tình trạng đình trệ hoặc kéo dài việc giải quyết khiếu nại không cần thiết.
Một nội dung nổi bật khác là việc bổ sung Điều 28a quy định về sự kiện bất khả kháng và trở ngại khách quan trong giải quyết khiếu nại. Theo đó, các trường hợp như thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, tai nạn, ốm đau, đi công tác hoặc học tập ở xa; hồ sơ, tài liệu đang bị cơ quan có thẩm quyền tạm giữ, niêm phong… được xem là căn cứ để xác định có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Tuy nhiên, việc áp dụng quy định này phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh và được lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại. Đây là quy định quan trọng nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, minh bạch trong việc gia hạn hoặc xử lý các tình huống phát sinh ngoài ý muốn trong thực tiễn giải quyết khiếu nại.
Nghị định số 155/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định về xử lý hành vi can thiệp trái pháp luật vào việc giải quyết khiếu nại. Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức có hành vi can thiệp trái pháp luật sẽ bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách; nếu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc tái phạm thì bị áp dụng hình thức cảnh cáo. Đối với các cá nhân không thuộc nhóm đối tượng trên nhưng có hành vi can thiệp trái pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật. Quy định này thể hiện quyết tâm tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, bảo đảm tính độc lập, khách quan trong quá trình giải quyết khiếu nại.
Có thể thấy, Nghị định số 155/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng, sát với yêu cầu thực tiễn hiện nay. Các quy định mới không chỉ góp phần hoàn thiện cơ chế pháp lý về giải quyết khiếu nại mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan. Đồng thời, Nghị định cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân trong thực hiện quyền khiếu nại, góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, dân chủ và thượng tôn pháp luật./.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định là bổ sung quy định về “vụ việc phức tạp trong giải quyết khiếu nại” tại Điều 3a. Theo đó, các vụ việc được xác định là phức tạp khi thuộc một trong nhiều trường hợp như: phải xác minh tại từ hai địa điểm trở lên; có nhiều nội dung cần xác minh; nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung; vụ việc liên quan đến người nước ngoài, người đang ở nước ngoài hoặc có yếu tố nước ngoài; liên quan trách nhiệm quản lý của nhiều cơ quan, tổ chức; hoặc có tài liệu, chứng cứ mâu thuẫn cần thêm thời gian kiểm tra, đánh giá. Đặc biệt, việc xác định vụ việc phức tạp phải được lập thành văn bản và lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại. Quy định này góp phần tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để cơ quan có thẩm quyền chủ động xử lý những vụ việc khó, kéo dài hoặc có tính chất nhạy cảm, bảo đảm việc giải quyết khiếu nại khách quan, toàn diện hơn.
Nghị định cũng bổ sung Điều 7a quy định về việc rút khiếu nại trong trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung. Theo quy định mới, nếu chỉ một hoặc một số người rút khiếu nại thì việc giải quyết vẫn tiếp tục đối với những người còn lại; người đã rút khiếu nại sẽ không tiếp tục thực hiện quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại theo quy định của pháp luật. Trường hợp toàn bộ người khiếu nại cùng rút đơn thì người giải quyết khiếu nại sẽ ban hành quyết định đình chỉ giải quyết khiếu nại. Quy định này giúp bảo đảm tính linh hoạt, thực tiễn trong quá trình giải quyết các vụ việc đông người, đồng thời tránh tình trạng đình trệ hoặc kéo dài việc giải quyết khiếu nại không cần thiết.
Một nội dung nổi bật khác là việc bổ sung Điều 28a quy định về sự kiện bất khả kháng và trở ngại khách quan trong giải quyết khiếu nại. Theo đó, các trường hợp như thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, tai nạn, ốm đau, đi công tác hoặc học tập ở xa; hồ sơ, tài liệu đang bị cơ quan có thẩm quyền tạm giữ, niêm phong… được xem là căn cứ để xác định có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Tuy nhiên, việc áp dụng quy định này phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh và được lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại. Đây là quy định quan trọng nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, minh bạch trong việc gia hạn hoặc xử lý các tình huống phát sinh ngoài ý muốn trong thực tiễn giải quyết khiếu nại.
Nghị định số 155/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định về xử lý hành vi can thiệp trái pháp luật vào việc giải quyết khiếu nại. Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức có hành vi can thiệp trái pháp luật sẽ bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách; nếu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc tái phạm thì bị áp dụng hình thức cảnh cáo. Đối với các cá nhân không thuộc nhóm đối tượng trên nhưng có hành vi can thiệp trái pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật. Quy định này thể hiện quyết tâm tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, bảo đảm tính độc lập, khách quan trong quá trình giải quyết khiếu nại.
Có thể thấy, Nghị định số 155/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng, sát với yêu cầu thực tiễn hiện nay. Các quy định mới không chỉ góp phần hoàn thiện cơ chế pháp lý về giải quyết khiếu nại mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan. Đồng thời, Nghị định cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân trong thực hiện quyền khiếu nại, góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, dân chủ và thượng tôn pháp luật./.