Hướng dẫn mới về tiêu chí xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 thuộc lĩnh vực tài chính
- Thứ tư - 27/05/2026 06:23
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày 14/5/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số nội dung tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới và điều kiện quy định tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 27/6/2026.
Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các nội dung quy định tại Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, tập trung hướng dẫn các tiêu chí liên quan đến tăng trưởng kinh tế, phát triển hợp tác xã, kinh tế tư nhân và khu công nghiệp trên địa bàn nông thôn.
Theo đó, Thông tư hướng dẫn thực hiện các tiêu chí gồm: tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người; xã có hợp tác xã hoạt động hiệu quả; xã có hoạt động phát triển kinh tế tư nhân gắn với tạo việc làm, thu nhập cho người lao động địa phương; xã có khu công nghiệp được quy hoạch, đầu tư xây dựng đúng quy định; đồng thời hướng dẫn điều kiện đánh giá tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt từ 10% trở lên.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định cụ thể tiêu chí “xã có hợp tác xã hoạt động hiệu quả”. Theo đó, xã được công nhận đạt tiêu chí khi có ít nhất một hợp tác xã hoạt động đúng quy định của Luật Hợp tác xã, kinh doanh có lãi trong hai năm liên tiếp trước thời điểm xét công nhận nông thôn mới; có sản phẩm hoặc dịch vụ cung ứng cho thành viên; bảo đảm quy mô thành viên phù hợp với điều kiện địa phương và số lượng thành viên tăng tối thiểu 5% mỗi năm hoặc tăng thêm ít nhất 10 thành viên/năm trong hai năm liên tiếp.
Đối với tiêu chí phát triển kinh tế tư nhân, Thông tư yêu cầu địa phương phải xây dựng và triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh; số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh thành lập mới tăng trung bình từ 10%/năm trở lên trong hai năm liên tiếp; đồng thời số lao động tham gia bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh tăng ít nhất 5% so với năm trước liền kề.
Thông tư cũng quy định rõ điều kiện đối với xã có khu công nghiệp được quy hoạch, đầu tư xây dựng bảo đảm đúng quy định pháp luật. Cụ thể, khu công nghiệp phải phù hợp với quy hoạch tỉnh, được thành lập theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư và khu công nghiệp; quỹ đất thực hiện dự án đã được Nhà nước thu hồi, bàn giao cho đơn vị hoặc nhà đầu tư phát triển hạ tầng theo quy định pháp luật về đất đai.
Bên cạnh đó, điều kiện đánh giá tốc độ tăng trưởng của kinh tế tư nhân được xác định khi tốc độ tăng trưởng bình quân năm đạt từ 10% trở lên trong giai đoạn đánh giá. Đây được xem là cơ sở quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân tại khu vực nông thôn, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
Trong tổ chức thực hiện, Thông tư giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cụ thể hóa việc áp dụng nội dung tiêu chí đối với từng nhóm xã trên địa bàn, phù hợp với quy định của Thông tư, điều kiện thực tế và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời, yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm triển khai thực hiện Phương án điều tra thu nhập bình quân đầu người của xã và đánh giá kết quả thực hiện nội dung tiêu chí số 3.1.
Việc ban hành Thông tư 52/2026/TT-BTC góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo sự thống nhất trong quá trình đánh giá, công nhận xã nông thôn mới và tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, hiện đại và hiệu quả./.
Theo đó, Thông tư hướng dẫn thực hiện các tiêu chí gồm: tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người; xã có hợp tác xã hoạt động hiệu quả; xã có hoạt động phát triển kinh tế tư nhân gắn với tạo việc làm, thu nhập cho người lao động địa phương; xã có khu công nghiệp được quy hoạch, đầu tư xây dựng đúng quy định; đồng thời hướng dẫn điều kiện đánh giá tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt từ 10% trở lên.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định cụ thể tiêu chí “xã có hợp tác xã hoạt động hiệu quả”. Theo đó, xã được công nhận đạt tiêu chí khi có ít nhất một hợp tác xã hoạt động đúng quy định của Luật Hợp tác xã, kinh doanh có lãi trong hai năm liên tiếp trước thời điểm xét công nhận nông thôn mới; có sản phẩm hoặc dịch vụ cung ứng cho thành viên; bảo đảm quy mô thành viên phù hợp với điều kiện địa phương và số lượng thành viên tăng tối thiểu 5% mỗi năm hoặc tăng thêm ít nhất 10 thành viên/năm trong hai năm liên tiếp.
Đối với tiêu chí phát triển kinh tế tư nhân, Thông tư yêu cầu địa phương phải xây dựng và triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh; số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh thành lập mới tăng trung bình từ 10%/năm trở lên trong hai năm liên tiếp; đồng thời số lao động tham gia bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh tăng ít nhất 5% so với năm trước liền kề.
Thông tư cũng quy định rõ điều kiện đối với xã có khu công nghiệp được quy hoạch, đầu tư xây dựng bảo đảm đúng quy định pháp luật. Cụ thể, khu công nghiệp phải phù hợp với quy hoạch tỉnh, được thành lập theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư và khu công nghiệp; quỹ đất thực hiện dự án đã được Nhà nước thu hồi, bàn giao cho đơn vị hoặc nhà đầu tư phát triển hạ tầng theo quy định pháp luật về đất đai.
Bên cạnh đó, điều kiện đánh giá tốc độ tăng trưởng của kinh tế tư nhân được xác định khi tốc độ tăng trưởng bình quân năm đạt từ 10% trở lên trong giai đoạn đánh giá. Đây được xem là cơ sở quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân tại khu vực nông thôn, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
Trong tổ chức thực hiện, Thông tư giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cụ thể hóa việc áp dụng nội dung tiêu chí đối với từng nhóm xã trên địa bàn, phù hợp với quy định của Thông tư, điều kiện thực tế và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời, yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm triển khai thực hiện Phương án điều tra thu nhập bình quân đầu người của xã và đánh giá kết quả thực hiện nội dung tiêu chí số 3.1.
Việc ban hành Thông tư 52/2026/TT-BTC góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo sự thống nhất trong quá trình đánh giá, công nhận xã nông thôn mới và tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, hiện đại và hiệu quả./.