Nhằm phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa cơ sở, xây dựng không gian học tập, sinh hoạt cộng đồng gắn với nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân, thời gian qua nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh đã tổ chức ra mắt mô hình Thư viện và Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng xã, phường. Đây là mô hình thiết thực, mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần thúc đẩy phong trào đọc sách, xây dựng xã hội học tập, đồng thời tạo điểm sinh hoạt chung phục vụ tuyên truyền, phổ biến pháp luật, gìn giữ bản sắc văn hóa và tăng cường khối đại đoàn kết ở cơ sở. Thiết chế văn hóa mới đáp ứng nhu cầu cộng đồng Việc xây dựng và đưa vào hoạt động mô hình Thư viện và Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển văn hóa cơ sở gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; đồng thời góp phần khai thác, sử dụng hiệu quả nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng tại địa phương. Không chỉ là nơi lưu giữ, phục vụ sách, báo, tài liệu, các mô hình được xây dựng theo hướng đa chức năng, tích hợp nhiều hoạt động như đọc sách, tra cứu thông tin, sinh hoạt câu lạc bộ, tuyên truyền pháp luật, tổ chức các hoạt động văn nghệ, giao lưu cộng đồng, sinh hoạt chi bộ, đoàn thể và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Qua triển khai thực tế, mô hình đã tạo không gian gần gũi để người dân tiếp cận tri thức, nâng cao dân trí, bồi dưỡng đời sống tinh thần, đồng thời trở thành điểm đến văn hóa ý nghĩa của cộng đồng dân cư.
Mô hình tại xã Vạn Phú
Phát huy vai trò Tủ sách pháp luật và kho tri thức đa dạng Một điểm nhấn quan trọng trong mô hình là việc lồng ghép xây dựng, củng cố Tủ sách pháp luật tại các thư viện cộng đồng. Nhiều địa phương đã bố trí khu vực riêng dành cho sách, tài liệu pháp luật với các đầu sách về pháp luật dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình, xử lý vi phạm hành chính, trợ giúp pháp lý, cải cách hành chính, cùng nhiều tài liệu hỏi – đáp pháp luật phục vụ nhu cầu tìm hiểu của người dân. Việc duy trì Tủ sách pháp luật không chỉ hỗ trợ công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật ở cơ sở mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, hình thành thói quen tự tìm hiểu pháp luật trong Nhân dân; đồng thời gắn kết hiệu quả với nhiệm vụ xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.
Thư viện cộng đồng tại xã Chợ Đồn
Bên cạnh sách pháp luật, các mô hình thư viện cộng đồng còn được bổ sung nhiều thể loại sách phong phú như sách lịch sử, văn hóa, khoa học thường thức, kỹ năng sống, sách thiếu nhi, sách nông nghiệp, kỹ thuật chăn nuôi trồng trọt, chăm sóc sức khỏe, chuyển đổi số, khởi nghiệp, cùng hệ thống báo, tạp chí và tài liệu tham khảo phục vụ nhiều nhóm đối tượng. Nhiều nơi còn huy động nguồn xã hội hóa để tiếp nhận sách, báo, tài liệu do các cơ quan, đơn vị, nhà xuất bản, tổ chức và cá nhân hỗ trợ; qua đó từng bước làm giàu nguồn tư liệu, nâng cao chất lượng phục vụ của thư viện cộng đồng. Lan tỏa mô hình trên toàn tỉnh Từ miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đến khu vực trung tâm, nhiều xã, phường trong tỉnh đã chủ động triển khai và ra mắt mô hình với cách làm linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tế. Mỗi mô hình có cách tổ chức riêng nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là tạo dựng không gian đọc, học tập và sinh hoạt cộng đồng thân thiện, hiệu quả.
Thông qua hoạt động ra mắt mô hình tại nhiều địa phương, nhận thức của cấp ủy, chính quyền và người dân về vai trò của văn hóa đọc, học tập suốt đời, phổ biến giáo dục pháp luật và sinh hoạt cộng đồng tiếp tục được nâng lên. Nhiều mô hình bước đầu phát huy hiệu quả, thu hút cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu niên và người dân tham gia sinh hoạt, đọc sách, tìm hiểu pháp luật. Góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở bền vững Sự ra đời và nhân rộng mô hình Thư viện và Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng xã, phường không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần của Nhân dân mà còn góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố thiết chế văn hóa cơ sở, thúc đẩy học tập suốt đời và lan tỏa thói quen đọc sách trong cộng đồng.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục duy trì, bổ sung đầu sách, nâng cao chất lượng hoạt động, gắn thư viện cộng đồng với Tủ sách pháp luật, chuyển đổi số và các hoạt động sinh hoạt văn hóa tại cơ sở sẽ là hướng đi quan trọng để mô hình phát huy hiệu quả bền vững./.
